محدودیتهای روششناسی عقلانیت محدود در اقتصاد متعارف؛ درآمدی بر نظریه عقلانیت دینی در اقتصاد اسلامی | ||
| مطالعات میان رشتهای تمدنی انقلاب اسلامی | ||
| مقاله 5، دوره 4، شماره 13، بهار 1404، صفحه 135-170 اصل مقاله (760.26 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.28211685/CIR.2410.1172.4.13.5 | ||
| نویسنده | ||
| سعید محمدبیگی* | ||
| دانشجوی دکتری، فلسفه اقتصاد اسلامی، موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره)، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| نظریه عقلانیت محدود در اقتصاد متعارف با توجه به دو مولفهی «بیشینهسازی نفع شخصی» و «سازگاری درونی انتخابها» شناخته میشود. این نظریه توسط برخی از اقتصادانان اقتصاد متعارف و اکثر اقتصادانان اسلامی مورد تردید قرار گرفته و نقدهای متعددی به آن وارد شده است. در این میان اقتصاددانان مسلمان در برخی از کتب و مقالات به صورت پراکنده سعی کردهاند تا جایگزینی برای نظریه عقلانیت محدود ارائه کنند. در این ارتباط هدف پژوهش حاضر بررسی نظریه عقلانیت محدود و نقدهای وارد شده بر آن و ارائه تعریفی نظاممند و منسجم از عقلانیت در چارچوب اسلامی است، که با عنوان «عقلانیت دینی» مورد بررسی قرار گرفته و مولفههای آن مشخص شده است. پژوهش حاضر با کمک گرفتن از روش تحلیل متون اسلامی و روش عقلی و با استفاده از تکنیک پژوهش کتابخانهای انجام شده است. بنابر فرضیه مقاله، نظام اسلامی در ارتباط با رویکرد عقلانیت دینی علاوه بر توسعه در مبانی روششناسی عقلانیت، معیارهای «نفعگرایی فراگیر»، «عدالت اسلامی» و «تبعیت از تکالیف الهی» را نیز در بردارد. یافتههای پژوهش نشان میدهد نظریه عقلانیت دینی، از سه محور «شکلی»، «روشی» و «محتوایی» با رویکرد عقلانیت محدود در اقتصاد متعارف تفاوت دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عقلانیت دینی؛ عقلانیت محدود؛ انسان اقتصادی؛ نفع شخصی؛ سازگاری درونی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 398 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 181 |
||