| تعداد نشریات | 38 |
| تعداد شمارهها | 1,408 |
| تعداد مقالات | 10,088 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,909,048 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,961,204 |
ارتش و دولتسازی در کردستان در دوره پهلوی اول | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: تاریخ معاصر ایران | ||
| نویسندگان | ||
| سیدرحیم ابوالحسنی* ؛ مهدی اسماعیلی نیا | ||
| گروه علوم سیاسی،دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 07 مهر 1404، تاریخ بازنگری: 18 دی 1404، تاریخ پذیرش: 06 بهمن 1404 | ||
| چکیده | ||
| چکیده این پژوهش به واکاوی نقش محوری ارتش نوین در فرآیند دولتسازی در کردستان عصر پهلوی اول میپردازد. گذار از الگوی «دولت-ایل» قاجاری به دولت متمرکز مدرن، در منطقه کردستان بهواسطه بافت پیچیدهی ایلیاتی و موقعیت ژئوپلیتیک مرزی، با چالشهای امنیتی عمیقی مواجه بود. پرسش اصلی تحقیق بر این محور استوار است که ارتش چگونه توانست از رهگذر پیوند میان «سرکوب قهرآمیز» و «مهندسی اجتماعی»، اقتدار دولت را در این منطقه نهادینه سازد؟ روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی است که بر مبنای چارچوب نظری مایکل مان و مفاهیم «قدرت استبدادی» و «قدرت زیرساختی» استوار گشته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که فرآیند دولتسازی در کردستان در دو فاز متوالی و مکمل صورت پذیرفته است؛ در فاز نخست، ارتش با اعمال «قدرت استبدادی» و سرکوب خشن جنبشهای گریز از مرکز نظیر شورشهای سیمیتقو و جعفرسلطان، موفق به حذف رقبای مسلح و تثبیت «انحصار خشونت مشروع» به سود دولت گشت. در فاز دوم، ارتش با تغییر کارکرد از یک نیروی نظامی به معمار نهادهای مدرن، راهبرد بسط «قدرت زیرساختی» را در پیش گرفت. تأسیس مدارس نوین بهمثابه کانونهای ادغام فرهنگی، جادهسازی جهت تسهیل حکمرانی و اجرای نظام سجل احوال برای «خواناسازی جمعیت»، ابزارهایی بودند که ارتش از طریق آنها نفوذ دولت را در اعماق جامعه ایلیاتی نهادینه کرد. با این حال، نتایج تحقیق نشان میدهد که بهدلیل ماهیت امنیتی این اقدامات، دولت پهلوی اول اگرچه در نفوذ اداری و فیزیکی به موفقیت نسبی دست یافت، اما در کسب مشروعیت سیاسی و تحقق یکپارچگی ملی پایدار ناکام ماند؛ فرآیندی که در نهایت به بازتولید بیگانگی سیاسی میان مرکز و پیرامون انجامید. کلیدواژهها: ارتش، پهلوی اول، دولتسازی، قدرت استبدادی، قدرت زیرساختی، کردستان | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارتش؛ پهلوی اول؛ دولتسازی؛ قدرت استبدادی؛ قدرت زیرساختی؛ کردستان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The First Pahlavi Army and State-Building in Kurdistan | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Seyyed Rahim Abolhasani؛ mahdi esmaeilinia | ||
| Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Abstract This study examines the pivotal role of the modern army in the process of state-building in Iranian Kurdistan during the First Pahlavi era (1925–1941). The transition from the Qajar 'state-tribe' model to a centralized modern state faced profound security challenges in Kurdistan due to its complex tribal fabric and strategic border location. The central research question explores how the army institutionalized central authority by intertwining 'coercive suppression' with 'social engineering.' Utilizing a qualitative descriptive-analytical method, the study is grounded in Michael Mann’s theoretical framework, specifically the concepts of 'despotic power' and 'infrastructural power.' The findings reveal that state-building in Kurdistan unfolded in two sequential and complementary phases. In the first phase, the army exercised 'despotic power' to suppress centrifugal movements—such as the Simko and Ja’far Sultan uprisings—thereby eliminating armed rivals and establishing the state's monopoly on legitimate violence. In the second phase, the army transitioned from a combat force to an architect of modern institutions, pursuing a strategy of 'infrastructural power' expansion. The establishment of modern schools as hubs for cultural integration, road construction to facilitate sovereign logistics, and the implementation of a civil registration system for 'population legibility' were the primary tools through which the army embedded state influence within the tribal society. Nevertheless, the study concludes that due to the security-oriented and exogenous nature of these interventions, the Pahlavi state, while achieving significant administrative and physical penetration, failed to garner political legitimacy or foster sustainable national integration. This process ultimately reproduced political alienation between the center and the periphery. Keywords: Army, Despotic Power, First Pahlavi, Infrastructural Power, State-Building, Kurdistan. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Army, Despotic Power, First Pahlavi, Infrastructural Power, State-Building, Kurdistan | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 52 |
||