| تعداد نشریات | 38 |
| تعداد شمارهها | 1,408 |
| تعداد مقالات | 10,088 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,909,082 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,961,222 |
واکاوی ابعاد فقهی استفاده از ابزارهای آشکارساز زبان بدن در بازجویی اطلاعاتی | ||
| فصلنامه پژوهش های حفاظتی امنیتی | ||
| دوره 13، شماره 51، آذر 1403، صفحه 157-184 اصل مقاله (783.3 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسنده | ||
| محمدحسین علیپور* | ||
| دانشگاه جامع امام حسین(ع) | ||
| تاریخ دریافت: 09 مهر 1403، تاریخ بازنگری: 28 مهر 1403، تاریخ پذیرش: 01 آذر 1403 | ||
| چکیده | ||
| امروزه ابزارهای فناورانه تحولی شگرف در کشف حقیقت در بازجوییهای اطلاعاتی ایجاد کرده که نقشی اساسی در جلوگیری از روشهای مخالف با حقوق متهم ایفا میکند. از جمله این ابزارها، آشکارسازهای زبان بدن است که با ثبت دقیق بازخوردهای فیزولوژیکی بدن متهم در مواجهه با سؤالات اتهام و تحلیل آنها، حقیقتگویی یا تلاش وی برای کتمان حقیقت را کشف میکند. پژوهش حاضر با تحلیل انواع این ابزارها در تلاش است به این سؤال پاسخ دهد که «استفاده از ابزارهای آشکارساز زبان بدن در بازجوییهای اطلاعاتی چه ابعاد فقهی دارد؟» پژوهش توصیفی تحلیلی است، از حیث رویکرد، استقرائی و به لحاظ هدف در زمره پژوهشهای توسعهای قرار دارد. روش تحلیل فقهی، تفقه موضوعی یا توحیدی (فقه نظامساز) میباشد گرچه از نتایج رویکردهای تفقه تجزیهای نیز بهره برده است. نتایج در مواجهه با چالشهای فقهی متصور، حاکی از آن است که استخدام ابزارهای مذکور در صورت رعایت شروط فقهی از جمله تدارک شرایط شخصی متهم، جامعیت سؤالها، وضوح نمودارها و احراز صلاحیت و خبرگی کارشناس سامانه، دارای دو اثر تضییقی و توسعهای در احکام فقهی مرتبط با بازجویی است. در حوزه تضییق، محدودیت در حیطه جواز زیرپاکشی، محدودیت قلمرو ورود در حریم خصوصی در جمعآوری پنهان، محدودیت قلمرو قاعده «إقرار العقلاء علی أنفسهم جائز» و محدودیت در مدت زمان و تکرار بازجویی از مهمترین ابعاد میباشد درحالیکه در حوزه توسعهای، اضافه شدن منبعی جهت تکمیل علم قاضی، اعتباربخشی به اقرار در بازداشت و تمدید مدت بازداشت برای اخذ اقرار مهمترین ابعاد قابل احصا با رویکرد فقهی میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بازجویی؛ آشکارساز زبان بدن؛ فقه اطلاعاتی؛ اطلاعات و امنیت؛ جرائم امنیت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analyzing the jurisprudential dimensions of using body language detection tools in intelligence interrogation | ||
| چکیده [English] | ||
| Today, technological tools have created a tremendous transformation in discovering the truth in intelligence interrogations, which plays a fundamental role in preventing methods that are contrary to the rights of the accused. Among these tools are body language detectors that accurately record the physiological responses of the accused’s body when faced with the accusation’s questions and analyzes them to discover whether he is telling the truth or trying to conceal the truth. By analyzing the types of these tools, the present study attempts to answer the question, “What are the jurisprudential dimensions of using body language detection tools in intelligence interrogations?” This descriptive research is analytical, inductive in approach, and developmental in purpose. The method of jurisprudential analysis is thematic or monotheistic jurisprudence understanding (systematic jurisprudence), although it has also benefited from the results of dissociative jurisprudential understanding approaches. The results, in the face of the perceived jurisprudential challenges, indicate that the employment of the aforementioned tools, if the jurisprudential conditions are met, including the preparation of the personal circumstances of the accused, the comprehensiveness of the questions, the clarity of the diagrams, and the qualification and expertise of the system expert, has both restrictive and expansive effects on the jurisprudential rulings related to interrogation. In the area of restriction, the limitation in the scope of permissibility of elicitation, the limitation of the scope of entering privacy in covert collection, the limitation of the scope of the rule “the confession of the sane is permissible against themselves”, and the limitation in the duration and repetition of interrogation are the most important aspects, while in the area of development, the addition of a source to supplement the judge’s knowledge, the validation of confessions in detention, and the extension of the detention period to obtain confessions are the most important aspects that can be quantified with a jurisprudential approach. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Interrogation, body language detector, intelligence jurisprudence, intelligence and security, security crimes | ||
| مراجع | ||
|
منابع منابع فارسی 1. آیین نامه اجرایی ماده 10 قانون تاسیس وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران (1366)، مصوب هیات وزیران 2. افتخاری، اصغر (1380)، رقابت سیاسی در چارچوب، مجموعه مقالات همایش رقابت های سیاسی و امنیت ملی، جلد اول، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی 3. اعلامیه جهانی حقوق بشر (1948)، مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد. 4. بجنوردی، حسن (1377)، القواعد الفقهیة، قم: نشر الهادی. 5. بزرگمهر، امیر عباس (1389)، تأثیر روانشناسی در شهادت به عنوان اثبات دعوی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. 6. بوزان، باری (1378)، مردم دولتها و هراس، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: انتشارات مطالعات راهبردی. 7. جعفری لنگرودی، محمد (1372)، ترمینولوژی حقوق، تهران: انتشارات گنج دانش. 8. حر عاملی، محمد بن حسن (1409ق)، وسائل الشیعه، قم: مؤسسه آلالبیت. 9. ـــــــــــــــــــــــــــ (1416ق)، تفصیل وسایل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعة، قم: مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث. 10. حلی، مقداد بن عبدالله (1403ق)، نضد القواعد الفقهیة علی مذهب الامامیة، قم: انتشارات کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی. 11. خویی، ابوالقاسم (1417ق)، مصباح الاصول، قم: مکتبة الداوری. 12. دشتی، محمد (1386)، نهج البلاغه، تهران: الهادی. 13. دهخدا، علی اکبر (1377)، لغتنامه دهخدا، تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. 14. دیانی، عبدالرسول (1386)، دلیل در امور کیفری و مدنی، تهران: انتشارات تدریس. 15. روستایی نژاد، علی و علی اوسط خانجانی (1396)، جایگاه شهادت شهود در اثبات جرایم شرعی، مطالعات علوم سیاسی، شماره 4. 16. ساریخانی، عادل و مسعود حیدری (1392)، بررسی فقهی و حقوقی ابراز شهادت توسط اطفال، فصلنامه پژوهشهای فقه و حقوق اسلامی، شماره 31. 17. سالاری شهربابکی، میرزا مهدی (1387)، جرائم علیه امنیت کشور، تهران: میزان. 18. سعدی، ابوجیب (1402)، القاموس الفقهی لغة و اصطلاحا، دمشق: النشر. 19. سلیمی، میررضا و رجب گلدوست جویباری (1401)، دروغ سنجی و حقوق متهم، مجله حقوقی دادگستری، شماره 120. 20. سهرابی، یعقوب (1388)، بررسی فقهی و حقوقی حجیت علم قاضی، مجله کانون وکلای دادگستری، شماره 14. 21. شادمان فر، محمدحسین و محمد حسین علیپور، (1402)، ارائه الگوی نظام مطلوب امنیت در حکومت اسلامی، پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی، سال 13، شماره 1. 22. شامبیاتی، هوشنگ (1397)، جزوه آیین دادرسی کیفری، اردبیل: دانشگاه آزاد اسلامی. 23. شاملو احمدی، محمد حسین (1383) دادسرا و تحقیقات مقدماتی، اصفهان: نشر دادیار. 24. صاحبان احمدی، جعفر و مسعود حیدری (1399)، جایگاه فقهی حقوقی فناوری دروغ سنج در کشف جرائم امنیتی، نشریه امنیت پژوهی، شماره 71. 25. صدر، محمدباقر (1388)، سنت های تاریخ در قرآن، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. 26. طباطبایی حکیم، محمد سعید (1427ق)، مسائل معاصرة فی فقه القضاء، عراق: دار الهلال. 27. عابدی، احمد (1401)، الزامات فقهی و قانونی در امور اطلاعاتی-حفاظتی، تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه اطلاعات و امنیت ملی. 28. عبداللهی، عبدالکریم (1388)، قواعدی از فقه، قم: بوستان کتاب . 29. علیپور، محمدحسین (1399)، بررسی فقهی نقش حکومت اسلامی در مواجهه با تهدیدات امنیتی، تهران: دانشگاه مازندران. 30. علیپور، محمدحسین (1403)، تبارشناسی جرائم علیه امنیت در فقه و حقوق ایران، نشریه سیاست دفاعی، شماره 126. 31. عقیلی خراسانی، محمدحسین (1396)، خلاصة الحکمة، تهران: ایرانیان طب. 32. فاضل آبی، حسن بن ابیطالب (1417ق)، کشف الرموز فی شرح مختصر النافع، قم: دفتر انتشارات اسلامی. 33. فلاحتی، احمد و امیرعباس بزرگمهر (1399)، بایسته های نوین علمی بازجویی و تحقیق در قلمرو ادله اثبات حقیقت، دوفصلنامه مطالعات حقوق بشر اسلامی، شماره 19. 34. قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی (1383)، مصوب مجلس شورای اسلامی. 35. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (1358)، مصوب همه پرسی. 36. قانون آیین دادرسی کیفری (1392)، مصوب مجلس شورای اسلامی. 37. قانون مجازات اسلامی (1392)، مصوب کمیسیون امور قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی. 38. قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران (1389)، مصوب مجلس شورای اسلامی. 39. کلینی، محمد بن یعقوب (1362)، فروع کافی، تهران: دارالکتب الاسلامیة. 40. لنکرانی، محمد فاضل (1428)، جامع المسائل، قم: انتشارات امیر قلم. 41. میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی (1966)، مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد. 42. مجلسی، محمدباقر (1403ق)، بحارالانوار، بیروت: دارالاحیاء التراث العربی. 43. محقق داماد، سید مصطفی (1396)، قواعد فقه، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی. 44. مهاجری، علی (1381)، آیین رسیدگی در دادسرا، تهران: نشر فکر سازان. 45. نائینی، محمدحسین (1413ق)، فوائد الاصول، قم: انتشارات اسلامی. 46. نجفی (کاشف الغطاء)، جعفر بن خضر (1422)، کشف الغطاء عن مبهمات الشریعة الغراء، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی 47. نجفی، محمدحسین (1373)، جواهر الکلام، بیروت: دار الکتب. 48. ولیدی، محمدصالح (1384)، حقوق جزای اختصاصی 3، تهران، انتشارات دانشگاه پیام نور. 49. هاشمی شاهرودی، محمود (1382)، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، قم: مؤسسه دایرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت. 50. یعقوبی، عبدالهاشم (1382)، نحوه رسیدگی به جرائم در دادسرا و دادگاه های دادگستری، تهران: نشر فردوسی. منابع لاتین | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 102 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 82 |
||