اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 38 |
| تعداد شمارهها | 1,408 |
| تعداد مقالات | 10,088 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,909,097 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,961,229 |
راهبردهای مدیریت ریسک نکول در عقود مبادلهای و مشارکتی: تحلیل تطبیقی در نظام بانکی ایران | ||
| پژوهشهای راهبردی بودجه و مالیه | ||
| دوره 6، شماره 4 - شماره پیاپی 24، بهمن 1404، صفحه 89-116 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| محمد عندلیب* ؛ احمد شعبانی | ||
| دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 20 شهریور 1404، تاریخ بازنگری: 14 مهر 1404، تاریخ پذیرش: 20 بهمن 1404 | ||
| چکیده | ||
| مدیریت ریسک نکول در عقود اسلامی، بهویژه در شرایط اطلاعات نامتقارن، یکی از چالشهای اساسی نظام بانکی ایران است. هدف این پژوهش، شناسایی و مقایسه نقاط قوت و ضعف مدیریت ریسک نکول در عقود مبادلهای و مشارکتی و ارائه راهبردهای اصلاحی در این زمینه است. پژوهش حاضر کیفی و با رویکرد تحلیل مضمون انجام شده و دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با ۱۴ نفر از خبرگان بانکداری اسلامی، مدیریت ریسک و فقه معاملات گردآوری گردید. مشارکتکنندگان بهصورت هدفمند انتخاب و تا اشباع نظری ادامه یافت و تحلیل دادهها در شش مرحله براساس الگوی براون و کلارک (2006) صورت گرفت. یافتهها نشان داد که ضعفهای ساختاری در عقود مبادلهای (نهادی، سیستمی و فناورانه) زمینهساز کژگزینی هستند؛ بهویژه اتکای بیشازحد به وثایق و فقدان اعتبارسنجی رفتاری موجب ورود مشتریان پرریسک میشود. در مقابل، ضعفهای رفتاری در عقود مشارکتی (انسانی، فرهنگی و انگیزشی) بیشتر به کژمنشی منجر میشوند؛ پنهانکاری در گزارشدهی مالی و دشواری نظارت بر عملکرد عامل از مهمترین مصادیق آن است. نتایج علاوه بر تأیید نظریههای اطلاعات نامتقارن و نمایندگی، نشان میدهد مدیریت ریسک نکول در بانکداری اسلامی ایران نیازمند بازنگری بنیادین است. بر اساس یافتهها، سه دسته راهبرد اصلاحی پیشنهاد شد: (۱) نهادی–قانونی، شامل بازنگری در آییننامههای عقود مشارکتی؛ (۲) فناورانه، شامل توسعه سامانههای اعتبارسنجی رفتاری و اجرای آزمایشی قراردادهای هوشمند؛ و (۳) فرهنگی–سازمانی، شامل آموزش کارکنان بانکی و طراحی نظام مشوقها. این راهبردها میتواند مبنای سیاستگذاری بانک مرکزی و بانکهای تجاری برای ارتقای مدیریت ریسک نکول و افزایش کارآمدی نظام تأمین مالی اسلامی باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مدیریت ریسک نکول؛ عقود مبادلهای؛ عقود مشارکتی؛ اطلاعات نامتقارن؛ راهبرد بانکی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Default Risk Management Strategies in Exchange and Partnership Contracts: A Comparative Analysis in Iran’s Banking System | ||
| نویسندگان [English] | ||
| MOHAMMAD andalib؛ ahmad shabani | ||
| isu, tehran, iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Managing default risk in Islamic contracts, particularly under conditions of information asymmetry, is a major challenge for Iran’s banking system. This study seeks to identify and compare the strengths and weaknesses of default risk management in exchange- and partnership-based contracts, and to propose corrective strategies. The research employs a qualitative design with thematic analysis. Data were collected through semi-structured interviews with 14 experts in Islamic banking, risk management, and Islamic jurisprudence. Participants were purposively selected, and interviews continued until theoretical saturation was reached. Data analysis followed Braun and Clarke’s (2006) six-phase framework. Findings indicate that structural weaknesses in exchange contracts (institutional, systemic, and technological) foster adverse selection. Overreliance on collateral and the absence of behavioral credit scoring enable high-risk clients to access financing. By contrast, behavioral weaknesses in partnership contracts (human, cultural, and motivational) tend to generate moral hazard, reflected in concealment of financial reporting and difficulties in monitoring the agent’s performance. These results support the theories of asymmetric information and agency, while highlighting the need for a fundamental revision of default risk management in Islamic banking. Three categories of corrective strategies are suggested: (1) institutional–legal, including revision of regulations for partnership contracts; (2) technological, such as behavioral credit scoring and pilot use of smart contracts; and (3) cultural–organizational, including staff training and incentive systems. These strategies may guide policy-making by the central bank and commercial banks to strengthen default risk management and improve the efficiency of Islamic finance. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Default Risk Management, Exchange Contracts, Partnership Contracts, Asymmetric Information, Banking Strategy | ||
| مراجع | ||
|
Abedifar, P., Molyneux, P., & Tarazi, A. (2013). Risk in Islamic banking. Review of Finance, 17(6), 2035–2096.
Aggarwal, R. K., & Yousef, T. (2000). Islamic banks and investment financing. Journal of Money, Credit and Banking, 32(1), 93–120.
Archer, S., & Karim, R. A. A. (2007). Islamic finance: The regulatory challenge. John Wiley & Sons.
Azmat, S., Skully, M., & Brown, K. (2015). Can Islamic banking ever become Islamic? Pacific-Basin Finance Journal, 34, 253–272.
Basel Committee on Banking Supervision. (2000). Principles for the management of credit risk. Bank for International Settlements.
Beck, T., Demirgüç-Kunt, A., & Merrouche, O. (2013). Islamic vs. conventional banking: Business model, efficiency and stability. Journal of Banking and Finance, 37(2), 433–447.
Beharvandi, Ahmad & Seyed Rouhollah Ahmadi Haji Abadi. (2012). Moral hazard and providing a practical model to reduce it in participatory contracts. Proceedings of the 17th Islamic Banking Conference, pp. 59–75. (in Persian)
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
Chong, B. S., & Liu, M. H. (2009). Islamic banking: Interest-free or interest-based? Pacific-Basin Finance Journal, 17(1), 125–144.
Dehghan-Monshadi, Mohammad. (2022). Challenges and obstacles in implementing participatory contracts in Iran's banking system and strategies for reform. Scientific Quarterly of Islamic Economics and Banking, 40 (Autumn 2022), pp. 7–42. (in Persian)
Hajian, Somayeh; Nikraftar, Mohammad; Abbasi, Gholamreza. (2011). Investigating factors affecting the likelihood of loan default in Iran with emphasis on customers' credit ratings. Quarterly Journal of Economic Research (Growth and Economic Development), 11(2), pp. 59–78. (in Persian)
Holmström, B., & Tirole, J. (1997). Financial intermediation, loanable funds, and the real sector. Quarterly Journal of Economics, 112(3), 663–691.
Khan, T., & Ahmed, H. (2001). Risk management: An analysis of issues in Islamic financial industry. Jeddah: Islamic Research and Training Institute, Islamic Development Bank.
Khandelwal, S., & Aljifri, K. (2021). Risk sharing versus risk shifting: A comparative study of Islamic banks. Journal of Islamic Accounting and Business Research, 12(8), 1105–1123.
Lashkari, Alireza; Yaghoubi-Zadeh Majared, Abbas; Khalili, Mohammad. (2024). Managing moral hazard (moral hazard) in participatory contracts of the banking system based on Islamic teachings. Quarterly Journal of Islamic Economics. (in Persian)
Mishkin, F. S. (2013). The economics of money, banking and financial markets (10th ed.). Pearson.
Misman, N., & Bhatti, M. (2019). Risk analysis in Islamic banking: A novel approach. Journal of Islamic Financial Studies, 8(2), 123–145.
Nasution, D. N., Bakar, N. B. A., & Omar, M. A. (2020). Risk management practices and risk-taking behavior: Evidence from Islamic banks in Indonesia. Journal of Islamic Accounting and Business Research, 11(9), 2005–2027.
Rezaei, Ali & Nazarpour, Mohammad Naghdi. (2013). Credit risk management in Islamic banking with an approach to examining contracts and loan payment models. Quarterly Journal of Islamic Financial Research, 2(4), pp. 123–156. (in Persian)
Sabau, C. (2013). New challenges of risk management in banks in the globalization context. Annals – Economy Series, 3, 182–189.
Salman, K. R. (2023). Exploring moral hazard and adverse selection in profit-sharing contracts. International Journal of Professional Business Review, 8(3), e0955.
Sanmugam, B., & Zahari, Z. R. (2009). A primer on Islamic finance. Research Foundation of CFA Institute.
Saunders, A., & Cornett, M. M. (2011). Financial institutions management: A risk management approach (7th ed.). McGraw-Hill/Irwin.
Shabani, A. (2013). Bankdari Islami: Ruykardi Eqtesadi va Feghi [Islamic Banking: An Economic and Fiqh Approach] (In Persian). Tehran: Imam Sadiq University
Stiglitz, J. E., & Weiss, A. (1981). Credit rationing in markets with imperfect information. American Economic Review, 71(3), 393–410.
Talebi, Mohammad & Hassan Kiaei. (2012). Root causes of challenges in using participatory contracts in the banking system of the Islamic Republic of Iran. Quarterly Journal of Islamic Financial Research, 1(2), pp. 37–55. (in Persian) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 41 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 55 |
||