اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 38 |
| تعداد شمارهها | 1,408 |
| تعداد مقالات | 10,088 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,909,097 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,961,229 |
تحریم های یک جانبه آمریکا وچرخش دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران به شرق (2023-2018) | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: سیاست خارجی ایران | ||
| نویسندگان | ||
| علی محمدشریفی* 1؛ ولی شیرپور2؛ پژمان الهامی طالشمیکائیل3 | ||
| 1استادیار علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی ، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی ، دانشگاه پیام نور، تهران ، ایران | ||
| 2استادیار گروه حقوق دانشگاه پیام نور- تهران:ایران | ||
| 3مدرس دانشگاه، گروه حقوق و علوم سیاسی ،دانشکده حقوق و علوم اجتماعی ، دانشگاه پیام نور، تهران ، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 11 شهریور 1404، تاریخ بازنگری: 29 بهمن 1404، تاریخ پذیرش: 29 بهمن 1404 | ||
| چکیده | ||
| تحریمهای یکجانبه و فشار حداکثری ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی ایران، که با خروج این کشور از برجام تشدید شد، نه تنها به هدف اولیهی خود که تغییر رفتار یا تغییر نظام جمهوری اسلامی بود نرسید، بلکه به عنوان یک عامل تعیینکننده، محرک تحولی اساسی در جهتگیری کلان دیپلماتیک ایران در عرصهی بینالملل شد. این فشار سیستماتیک که دسترسی ایران به بازارهای جهانی، منابع مالی و فناوری را به شدت محدود کرد، دولت و نهادهای تصمیمساز ایران را بر آن داشت تا در جستجوی راهکارهایی برای شکستن انزوای تحمیلی و تضمین امنیت اقتصادی و سیاسی خود، استراتژی «چرخش به شرق» را نه به عنوان یک انتخاب، که به عنوان یک ضرورت اجتنابناپذیر در پیش بگیرند. تحریمهای یکجانبه ایالات متحده آمریکا، بهویژه پس از خروج رسمی این کشور از برجام در سال ۲۰۱۸، تأثیرات عمیق و چندلایهای بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران برجای گذاشتند. مقاله حاضر با هدف تحلیل رابطه میان فشارهای تحریمی و بازتعریف راهبرد دیپلماتیک ایران، به این پرسش اساسی پاسخ میدهد که چگونه ساختار تحریمها و ادراک نخبگان سیاسی، سیاست خارجی ایران را از غربگرایی به شرقگرایی سوق داده است. روش پژوهش، تحلیلی– تبیینی و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی منابع اسنادی، بیانیههای رسمی، گفتار نخبگان، گزارشهای مؤسسات رسمی و ادبیات نظری است. چارچوب نظری مقاله، ترکیبی از نئورئالیسم (ساختار فشار) و نظریه سیاست خارجی نوین (ادراک و عاملیت) است. دادهها در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ گردآوری و تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد سیاست فشار حداکثری آمریکا، در کنار شکست سازوکارهای جبرانی اروپا، به ایجاد نوعی بیاعتمادی ساختاری در تصمیمسازان ایران انجامید و بهتدریج مسیر سیاست خارجی را از تعامل با غرب به دیپلماسی شرقگرا و مشارکت در نظم غیرغربی تغییر داد. نمود های این تحول را میتوان در توافق ۲۵ ساله با چین، تعمیق همکاری با روسیه، عضویت در سازمان همکاری شانگهای و درخواست عضویت در بریکس مشاهده کرد. نتیجه آنکه، سیاست خارجی ایران در دوره پسابرجام، از الگوی واکنشی به راهبردی تغییر یافته و سیاست «موازنه در برابر سلطه» جایگزین «اعتمادسازی با غرب» شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحریمهای آمریکا؛ دیپلماسی شرقگرا؛ مقاومت فعال؛ سیاست خارجی ایران؛ پسابرجام | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Unilateral US sanctions and Islamic Republic of Iran's diplomatic pivot to the East (2018-2023) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ali Mohammad sharifi1؛ vali shirpour2؛ pezhman elhami taleshmikaeil3 | ||
| 1Assistant Professor of Political Science, Department of Political Science, Faculty of Law and Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran | ||
| 2Assistant Professor, Law Department, Payam Noor University, Tehran: Iran | ||
| 3University Lecturer, Department of Law and Political Science, Faculty of Law and Social Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The unilateral sanctions and maximum pressure of the United States against the Islamic Republic of Iran, which intensified with the country’s withdrawal from the JCPOA, not only failed to achieve their initial goal of changing the behavior or regime of the Islamic Republic, but also became a determining factor, driving a fundamental change in Iran’s macro-diplomatic orientation in the international arena.This systematic pressure, which severely limited Iran’s access to global markets, financial resources, and technology, prompted the Iranian government and decision-making institutions to adopt the “pivot to the East” strategy, not as a choice but as an inevitable necessity, in search of solutions to break the imposed isolation and ensure its economic and political security.The unilateral sanctions imposed by the United States—particularly following its official withdrawal from the Joint Comprehensive Plan of Action(JCPOA) in 2018—have had profound and multidimensional effects on the foreign policy of the Islamic Republic of Iran.This study seeks to analyze the relationship between sanction pressures and the redefinition of Iran’s diplomatic strategy, answering the key question: How did the structure of sanctions and the elite perception in Iran shift the country’s foreign policy orientation from West to East? The research method is analytical-descriptive, based on qualitative content analysis of documentary sources, official statements, elite discourse, institutional reports, and theoretical literature. The theoretical framework integrates neorealism (systemic pressure) with contemporary foreign policy analysis (agency and perception). Data were collected and examined for the period between 2018 and 2023. Findings indicate that the U.S. “maximum pressure” strategy, coupled with Europe’s failure to implement compensatory mechanisms such as INSTEX, led to a deep strategic distrust within Iran's decision-making elite. Consequently, Iran gradually reoriented its foreign policy from engagement with the West toward an East-oriented diplomacy and participation in a non-Western order. This transformation is reflected in the 25-year strategic agreement with China, increased cooperation with Russia, full membership in the Shanghai Cooperation Organization, and a formal bid to join BRICS. In conclusion, Iran’s post-JCPOA foreign policy has evolved from a reactive approach to a strategic realignment, with the doctrine of “balancing against hegemony” replacing “constructive engagement with the West. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| U.S. Sanctions, East-Oriented Diplomacy, Active Resistance, Iran Foreign Policy, Post-JCPOA | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 37 |
||