اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 38 |
| تعداد شمارهها | 1,408 |
| تعداد مقالات | 10,088 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,909,121 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,961,242 |
مطالعه راهکارهای بازآفرینی بسیج مردمی در ایران | ||
| سیاست دفاعی | ||
| دوره 34، شماره 133 - شماره پیاپی 4، اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسنده | ||
| اعظم آهنگرسله بنی* | ||
| استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 12 خرداد 1404، تاریخ بازنگری: 12 آبان 1404، تاریخ پذیرش: 13 آبان 1404 | ||
| چکیده | ||
| بسیج مردمی در ایران، از دوران انقلاب اسلامی و دفاع مقدس تا دورههای بازسازی، همواره نقشی محوری در عبور از بحرانها ایفا کرده است. بااینحال، تحولات فرهنگی، کاهش سرمایه اجتماعی، گسترش فناوریهای نوین و چندپاره شدن نهادهای تصمیمگیر، الگوی سنتی بسیج را با چالشهای جدی مواجه ساخته است. در چنین شرایطی، پرسش اصلی این پژوهش آن است که چه راهکارهایی میتوان برای بازآفرینی بسیج مردمی در ایران معاصر ارائه کرد؟ هدف اصلی، شناسایی ظرفیتها، موانع و مسیرهای پیشنهادی برای بازسازی مشارکت مردمی فراگیر و اثربخش در قالب بسیج عمومی است. پژوهش با رویکرد کیفی و تفسیرگرایانه و با استفاده از روش تحلیل تماتیک انجام شده است. دادهها از طریق ۱۵ مصاحبه نیمهساختاریافته با طیفی از کنشگران میدانی شامل جهادگران، فرماندهان میانی، کارشناسان اجتماعی و مدیران اجرایی گردآوری شد. نمونهگیری بهصورت هدفمند و به روش گلولهبرفی انجام گرفت و تحلیل مضامین با بهرهگیری از کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت. بازآفرینی بسیج مردمی مستلزم عبور از الگوهای متمرکز و تمرکززدایی از تصمیمگیری و اجرا در قالب مدلهای حکمرانی یکپارچه است. این مدلها باید توانایی ترکیب سه حوزهی اصلی را داشته باشند: ساختار حکمرانی مشارکتی، زیرساختهای فناورانه هوشمند، و بهرهبرداری از فضاهای عمومی (حضوری و آنلاین). همچنین، فضای مجازی در صورت طراحی سیاستمدارانه و توسعه زیرساختهای بومی، میتواند بهعنوان ابزاری راهبردی برای شبکهسازی، آموزش، بسیج، و هماهنگی نیروهای داوطلب مورد استفاده قرار گیرد. بازسازی اعتماد عمومی، سرمایه اجتماعی و فعالسازی ظرفیتهای محلی از دیگر راهکارهای کلیدی بازآفرینی بسیج مردمی در ایران هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بسیج مردمی؛ سرمایه اجتماعی؛ حکمرانی اجتماعی؛ سازمان های مردمی؛ مشارکت اجتماعی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Study of Strategies for Revitalizing Popular Mobilization in Iran | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Azam Ahangar Solehboni | ||
| استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، ایران | ||
| چکیده [English] | ||
| Popular mobilization in Iran has played a central role in overcoming crises, from the Islamic Revolution and the Iran-Iraq War to periods of national reconstruction. However, recent cultural transformations, declining social capital, the rise of digital technologies, and fragmentation among decision-making institutions have challenged traditional models of mobilization. In this context, the central question of this study is: What strategies can be proposed for revitalizing popular mobilization in contemporary Iran? The main objective is to identify capacities, obstacles, and recommended pathways for reconstructing inclusive and effective public participation through popular mobilization. This research follows a qualitative and interpretive approach, using thematic analysis as its methodology. Data were collected through 15 semi-structured interviews with a range of field actors, including grassroots volunteers, mid-level commanders, social experts, and executive managers. Purposeful and snowball sampling methods were applied, and the thematic analysis was conducted using open, axial, and selective coding. The findings suggest that revitalizing popular mobilization requires moving beyond centralized models toward integrated governance frameworks. These models must be capable of combining three key domains: participatory governance structures, intelligent technological infrastructures, and effective utilization of public spaces—both physical and digital. If properly designed and supported by domestic infrastructure, digital platforms can serve as strategic tools for networking, training, mobilizing, and coordinating volunteers. Rebuilding public trust, enhancing social capital, and activating local capacities are also identified as essential strategies for reimagining popular mobilization in Iran. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Popular Mobilization, Social Capital, Social Governance, Grassroots Organizations, Social Participation | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10 |
||