اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 38 |
| تعداد شمارهها | 1,414 |
| تعداد مقالات | 10,145 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,989,602 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,987,652 |
ارزیابی ظرفیت تبیینی مدل سهمرحلهای میروسلاو هروش در تحلیل ناسیونالیسم قومی: مطالعه موردی آذربایجان ایران در دوره معاصر | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: جامعه شناسی سیاسی ایران | ||
| نویسنده | ||
| مهدی اسماعیلی نیا* | ||
| دانشکده حقوق و علوم سیاسی. دانشگاه تهران. تهران.ایران | ||
| تاریخ دریافت: 02 اسفند 1404، تاریخ بازنگری: 31 خرداد 1405، تاریخ پذیرش: 01 تیر 1405 | ||
| چکیده | ||
| مدل سهمرحلهای میروسلاو هروش از مهمترین چارچوبهای نظری در مطالعه خاستگاه و تحول جنبشهای ملی به شمار میرود و تاکنون در تبیین فرایند ملتسازی در جوامع مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی ظرفیت تبیینی این مدل در تحلیل ناسیونالیسم قومی در آذربایجان ایران انجام شده است. پرسش اصلی پژوهش آن است که تا چه اندازه روند تاریخی شکلگیری ناسیونالیسم ترکی در آذربایجان ایران با مراحل سهگانه هروش انطباق دارد و در صورت مشاهده عدم انطباق، چه عوامل تاریخی و ساختاری در تبیین آن نقشآفرین بودهاند. این پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر رویکرد جامعهشناسی تاریخی است و با بهرهگیری از راهبرد مطالعه موردی تاریخی انجام شده است. دادهها از طریق بررسی اسناد تاریخی، منابع کتابخانهای و پژوهشهای مرتبط گردآوری و با استفاده از چارچوب نظری هروش تحلیل شدهاند. در این راستا، سه مرحله آگاهی فرهنگی، سازمانیابی سیاسی و بسیج تودهای به عنوان شاخصهای اصلی ارزیابی مورد استفاده قرار گرفتهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که برخی مؤلفههای مراحل نخست و دوم مدل هروش، از جمله فعالیتهای فرهنگی نخبگان و تلاش برای سازمانیابی سیاسی مبتنی بر هویت قومی، در تجربه آذربایجان ایران قابل مشاهده است؛ اما این روند در اغلب دورههای تاریخی به شکلگیری یک جنبش فراگیر تودهای منجر نشده است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که تداوم هویت تاریخی ایران، نقش انسجامبخش مذهب شیعه، مشارکت گسترده نخبگان آذری در ساخت قدرت سیاسی و پیوندهای اقتصادی و اجتماعی میان مناطق مختلف کشور از مهمترین عوامل محدودکننده گسترش ناسیونالیسم قومی بودهاند. بر این اساس، پژوهش حاضر نشان میدهد که مدل هروش از ظرفیت مناسبی برای تحلیل برخی ابعاد ناسیونالیسم قومی در ایران برخوردار است، اما تبیین کامل تجربه آذربایجان ایران مستلزم توجه به متغیرهای تاریخی و زمینهای خاصی است که در الگوی اولیه هروش کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| میروسلاو هروش؛ ناسیونالیسم قومی؛ آذربایجان ایران؛ جامعهشناسی تاریخی؛ هویت ملی؛ ملتسازی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Evaluating the Explanatory Capacity of Miroslav Hroch’s Three-Phase Model in the Analysis of Ethnic Nationalism: The Case of Iranian Azerbaijan in the Contemporary Era | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mahdi esmaeilinia | ||
| Faculty of Law and Political Science. University of Tehran. Tehran. Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Miroslav Hroch’s three-phase model is widely recognized as one of the most influential frameworks for explaining the emergence and development of national movements. Although originally developed in the context of European nation-building processes, the model has been increasingly applied to other historical and geographical settings. This study aims to evaluate the explanatory capacity of Hroch’s model in analyzing ethnic nationalism in Iranian Azerbaijan. The central question is to what extent the historical development of Turkish nationalism in Iranian Azerbaijan corresponds to Hroch’s three phases and which historical and structural factors may account for any observed divergences. This qualitative research adopts a historical sociology approach and employs a historical case-study design. Data were collected through documentary and historical sources, including scholarly works, archival materials, and relevant historical studies. The analysis was conducted through a theory-guided comparison between the empirical evidence and the three phases of Hroch’s model: cultural awakening, political mobilization, and mass national movement. The findings indicate that several characteristics associated with the first and second phases of Hroch’s framework can be identified in Iranian Azerbaijan, particularly cultural activism and elite-led political organization. However, these developments did not evolve into a sustained mass nationalist movement comparable to the third phase of the model. The study suggests that the historical continuity of Iranian national identity, the integrative role of Shi'a Islam, the incorporation of Azerbaijani elites into state institutions, and long-standing socio-economic linkages across the country have significantly constrained the expansion of ethnic nationalism. The article argues that while Hroch’s model offers valuable analytical insights for understanding certain dimensions of ethnic nationalism in Iran, its explanatory power remains incomplete without considering the specific historical and structural characteristics of the Iranian context. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Miroslav Hroch, Ethnic Nationalism, Iranian Azerbaijan, Historical Sociology, National Identity, Nation-Building | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||