اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 38 |
| تعداد شمارهها | 1,414 |
| تعداد مقالات | 10,145 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,989,599 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,987,652 |
زمینه ها و فرآیندهای هویت جدید ایرانی در عصر مشروطه براساس رویکرد گفتمانی فوکو | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: جامعه شناسی سیاسی ایران | ||
| نویسندگان | ||
| صادق پناهی نسب* 1؛ فرج تلاشان2 | ||
| 1استادیار جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران. | ||
| 2گروه معارف اسلامی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه یاسوج،یاسوج،ایران، | ||
| تاریخ دریافت: 20 مهر 1404، تاریخ بازنگری: 14 خرداد 1405، تاریخ پذیرش: 18 خرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| مسئلهی پژوهش حاضر، واکاوی زمینهها و فرآیندهای شکلگیری هویت جدید ایرانی در عصر مشروطه بر مبنای رویکرد گفتمانی میشل فوکو است؛ هویتی که سرآغاز درک نو از «ایران»، «ایرانی بودن» و «شهروندی» شد و اثرات آن تا امروز در ساختار فرهنگی و سیاسی کشور باقی مانده است. بر این اساس با رویکرد گفتمانی فوکو در پی پاسخگویی به این سوال بودیم که بر مبنای نظریه فوکو این هویت چگونه در گفتار سیاسی، ادبی، آموزشی و فرهنگی عصر مشروطه تجلی یافت؟ متناظر با سوال تحقیق، روش پژوهش مبتنی بر رویکرد تحلیل گفتمانی فوکوست. یافته های تحقیق نشان دهنده آن است که براساس رویکرد گفتمان فوکویی، شکل گیری هویت جدید ایرانی در عصر مشروطه براساس شش زمینه بوده است که عبارت انداز: فوکوییسازی مسئله هویت در عصر مشروطه، هویت به مثابه کارناوال متغیر: مصداق در مشروطه، تبارشناسی فوکو و جابهجایی سوژه ایرانی، غیریتسازی: بنیان اصلی هویت مشروطه، هویت همچون مومی در چنگ قدرت و منطق تکرارپذیری نشانهها: ابزار ساخت هویت جدید. براین اساس می توان نتیجه گرفت که از منظر فوکویی هویت رویدادی تاریخی و گفتمانی ست، نه امری طبیعی یا ذاتمند. او معتقد است که انسان از طریق شبکهای از گفتارها شکل میگیرد و هر دوره تاریخی، نوع خاصی از سوژه را تولید میکند. ورود گفتمانهای تازه همانند ملت، قانون، آزادی، تمدن، آموزش نو و نهادهایی مانند مطبوعات، مجلس، مدارس جدید و انجمنها، دستگاههای تازهای برای تولید سوژه ایرانی نو ساختند. سوژهای که نه «رعیت»، بلکه «ملت» و «شهروند» نام گرفت. در این میان سازوکار غیریتسازی نقش مهمی داشت. بسیاری از گفتارهای دوران مشروطه هویت جدید ایرانی را در تقابل با «غیر»هایی چون استبداد، جهل، عقبماندگی و بینظمی تعریف کردند. این تقابلها نه صرفاً بازنمایی واقعیت، بلکه فرایندهای گفتمانیِ تولید هویت بودند. تکرار گسترده نشانههایی چون وطن، قانون، آزادی، ترقی و عدالت در مطبوعات و خطابهها نیز به تثبیت این الگوهای هویتی کمک کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هویت جدید ایرانی؛ مشروطه؛ فوکو؛ ملت؛ قانون | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Contexts and Processes of New Iranian Identity in the Constitutional Era based on Foucault’s Discursive Approach | ||
| نویسندگان [English] | ||
| sadegh panahinasab1؛ Faraj Talashan2 | ||
| 1Assistant Professor of Sociology, Faculty of Humanities, Yasouj University, Yasouj, Iran. | ||
| 2Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Faculty of Literature and Humanities, Yasuj University, Yasuj, Iran, | ||
| چکیده [English] | ||
| The present study aims to analyze the contexts and processes of the formation of a new Iranian identity during the Constitutional era, based on Michel Foucault’s discursive approach. This identity marked the beginning of a new understanding of “Iran,” “Iranianness,” and “citizenship,” the effects of which persist in the country’s cultural and political structures to this day. Accordingly, employing a Foucauldian discursive approach, this research seeks to answer how this identity manifested in the political, literary, educational, and cultural discourses of the Constitutional era. Corresponding to the research question, the methodology is based on Foucault’s discourse analysis. The findings indicate that, from a Foucauldian perspective, the formation of the new Iranian identity during the Constitutional era was based on six contexts: the “Foucauldianization” of the identity problem in the Constitutional era; identity as a variable carnival; Foucault’s genealogy and the displacement of the Iranian subject; othering as the fundamental basis of Constitutional identity; identity as wax in the hands of power; and the logic of sign repeatability as a tool for constructing the new identity. Consequently, it can be concluded that from a Foucauldian viewpoint, identity is a historical and discursive event rather than a natural or essentialist phenomenon. Foucault argues that the human subject is formed through a network of discourses, and each historical period produces a specific type of subject. The emergence of new discourses—such as nation, law, freedom, civilization, and modern education—along with new institutions like the press, parliament, modern schools, and associations, created new apparatuses for producing the new Iranian subject; a subject who was no longer a “subject/peasant” (ra’iyat), but was instead termed a “nation” and a “citizen.” In this process, the mechanism of “othering” played a significant role. Many discourses of the Constitutional period defined the new Iranian identity in opposition to “others” such as tyranny, ignorance, backwardness, and disorder. These oppositions were not merely representations of reality, but rather discursive processes of identity production. Furthermore, the widespread repetition of signs such as homeland, law, freedom, progress, and justice in the press and public oratory helped stabilize these identity patterns. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| New Iranian Identity, Constitutionalism (Mashruteh), Foucault, Nation, Law | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6 |
||