اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات38
تعداد شماره‌ها1,414
تعداد مقالات10,149
تعداد مشاهده مقاله11,999,220
تعداد دریافت فایل اصل مقاله7,004,800
جواهری زاده, ابراهیم, قاسمی نژاد, یاسر, جعفرآبادی, مهان. (1405). نقش دستیار هوش مصنوعی در رفتار نوآورانه کارکنان دانشی (مورد مطالعه: شرکت عامراندیش هوشمند). پدافند الکترونیکی و سایبری, (), -. doi: 10.47176/SMOK.2026.1988
ابراهیم جواهری زاده; یاسر قاسمی نژاد; مهان جعفرآبادی. "نقش دستیار هوش مصنوعی در رفتار نوآورانه کارکنان دانشی (مورد مطالعه: شرکت عامراندیش هوشمند)". پدافند الکترونیکی و سایبری, , , 1405, -. doi: 10.47176/SMOK.2026.1988
جواهری زاده, ابراهیم, قاسمی نژاد, یاسر, جعفرآبادی, مهان. (1405). 'نقش دستیار هوش مصنوعی در رفتار نوآورانه کارکنان دانشی (مورد مطالعه: شرکت عامراندیش هوشمند)', پدافند الکترونیکی و سایبری, (), pp. -. doi: 10.47176/SMOK.2026.1988
جواهری زاده, ابراهیم, قاسمی نژاد, یاسر, جعفرآبادی, مهان. نقش دستیار هوش مصنوعی در رفتار نوآورانه کارکنان دانشی (مورد مطالعه: شرکت عامراندیش هوشمند). پدافند الکترونیکی و سایبری, 1405; (): -. doi: 10.47176/SMOK.2026.1988

نقش دستیار هوش مصنوعی در رفتار نوآورانه کارکنان دانشی (مورد مطالعه: شرکت عامراندیش هوشمند)

مدیریت راهبردی دانش سازمانی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 تیر 1405
نوع مقاله: مقاله پژوهشی با اصالت
شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/SMOK.2026.1988
نویسندگان
ابراهیم جواهری زاده* 1؛ یاسر قاسمی نژاد2؛ مهان جعفرآبادی3
1گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم. قم. ایران
2استادیار، گروه مدیریت صنعتی عملکرد، دانشکده مدیریت و برنامه‌ریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
3کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی ، واحد تهران جنوب دانشگاه آزاد اسلامی
تاریخ دریافت: 03 دی 1404،  تاریخ بازنگری: 19 اردیبهشت 1405،  تاریخ پذیرش: 15 تیر 1405 
چکیده
هدف: هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از ابرفناوری های عصر حاضر، پتانسیل بالایی برای ایجاد تغییرات گسترده سازمانی از جمله رفتار نوآورانه کارکنان دارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر دستیارهای هوش مصنوعی بر رفتار نوآورانه کارکنان شرکت عامر اندیش هوشمند، با در نظر گرفتن نقش میانجی شایستگی‌های هوش مصنوعی و نقش تعدیل‌گر آمادگی سازمانی انجام شد.
روش پژوهش: تحقیق با رویکرد اثبات گرایانه و از نوع توصیفی-تحلیلی و کاربردی است و جامعه آماری آن کارکنان شرکت دانش بنیان عامر اندیش هوشمند بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و با استفاده از فرمول کوکران، 140 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه استاندارد مبتنی بر طیف پنج‌گزینه‌ای لیکرت جمع‌آوری گردید. روایی محتوایی پرسشنامه از طریق نظر خبرگان و محاسبه ضرایب CVR و CVI تأیید شد و میانگین واریانس استخراج‌شده (AVE) بالاتر از 0.5 گزارش شد که روایی همگرا را نشان می دهد. پایایی پرسشنامه نیز با اندازه گیری ضریب آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت. داده‌های گردآوری شده با نرم‌افزارهای SPSS 27 و SmartPLS تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که دستیارهای هوش مصنوعی تأثیر مثبت و معناداری بر رفتار نوآورانه کارکنان دارند. همچینین شایستگی‌های هوش مصنوعی نیز به‌عنوان متغیر میانجی، تائید گردید. با این حال، نقش تعدیل‌گر آمادگی سازمانی تأیید نشد، که می‌تواند به محدودیت‌های زیرساختی یا فرهنگی سازمان مربوط باشد
نتیجه‌گیری: . نتایج پژوهش بر اهمیت توسعه استفاده از دستیار هوش مصنوعی و ارتقا شایستگی های هوش مصنوعی و بهبود زیرساخت‌های فناوری برای تقویت رفتار نوآورانه کارکنان به خصوص در شرکت های دانش بنیان تأکید دارد.
اصالت/ارزش: مقاله حاضر با ترکیب «فناوری پیشرفته (هوش مصنوعی) و رفتار نوآورانه کارکنان در شرکت های دانش بنیان» به‌عنوان زمینه مطالعه، هم به توسعه ادبیات مرتبط کمک می نماید و هم برای مدیران شرکت‌های دانش بنیان، الگوی عملیاتی برای ارتقا رفتارهای نواورانه کارکنان پیشنهاد می دهد.
کلیدواژه‌ها
دستیار هوش مصنوعی؛ رفتار نوآورانه؛ شایستگی‌های هوش مصنوعی؛ آمادگی سازمانی؛ شرکت های دانش بنیان
عنوان مقاله [English]
The Role of Artificial Intelligence Assistants in the Innovative Behavior of Knowledge Workers: A Case Study of Amerandish Hooshmand Company
نویسندگان [English]
ابراهیم جواهری زاده1؛ Yaser Ghasemnejad2؛ Mahan Jafarabadi3
1Department of Management, Faculty of Economic and Administrative Sciences, University of Qom. Qom. Iran
2Assistant Professor, Department of Industrial Management, Faculty of Management and Strategic Planning, Imam Hossein University, Tehran, Iran
3Master's degree, Department of Industrial Management, Production and Operations Orientation, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]
هدف: هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از ابرفناوری های عصر حاضر، پتانسیل بالایی برای ایجاد تغییرات گسترده سازمانی از جمله رفتار نوآورانه کارکنان دارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر دستیارهای هوش مصنوعی بر رفتار نوآورانه کارکنان شرکت عامر اندیش هوشمند، با در نظر گرفتن نقش میانجی شایستگی‌های هوش مصنوعی و نقش تعدیل‌گر آمادگی سازمانی انجام شد. با توجه به این که به صورت همزمان رابطه و تاثیر دستیاران هوش مصنوعی، شایستگی استفاده از هوش مصنوعی، نوآوری رفتار نواورانه کارکنان، آمادگی سازمانی مورد بررسی و مطالعه قرار نگرفته است، پژوهش حاضر به دنبال بررسی روابط فوق بوده و به صورت مشخص به دنبال پاسخ گویی به این سئوال است که چه رابطه ایی میان دستیاران هوش مصنوعی، شایستگی های هوش مصنوعی، آمادگی سازمانی و رفتار نوآورانه کارکنان وجود دارد. یافته های تحقیق بینشی جدید در اختیار مدیران شرکت مورد مطالعه و سایر شرکت های دانش بنیان و سایر شرکت های که در نظر دارند در هوش مصنوعی سرمایه گذاری کنند، قرار خواهد داد تا با استفاده از متغییرهای مورد بررسی در تحقیق حاضر رفتار نواورانه کارکنان را تقویت نمایند. جایگاه پژوهش از آنجا اهمیت ویژه پیدا می‌کند که علیرغم رشد مطالعات بین‌المللی، همزمانی و تعامل این سه عامل در محیط واقعی یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی کمتر بررسی شده است. مطالعه موردی شرکت «عامراندیش هوشمند»، به عنوان پیشگام تولید محصولات AI در کشور، امکان مشاهده اثرات عملی این فناوری بر رفتار نوآورانه را فراهم می‌آورد.
روش پژوهش: پژوهش حاضر از منظر پاردایمی در پارادایم مدرنیست و روش تحقیق اثبات گرایانه قرار دارد. این پژوهش بر مبنای هدف؛ از نوع پژوهش‌های کاربردی است و با توجه به ماهیت این پژوهش و به منظور دستیابی به اهداف؛ روش این تحقیق توصیفی - تحلیلی است. جامعۀ آماری این پژوهش، کارکنان شرکت دانش بنیان هوش مصنوعی عامراندیش است.. تعداد کارکنان این شرکت تا سال 1404 به 218 نفر رسیده است. کارکنان این شرکت به‌طور مداوم با ابزارها و سیستم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی درگیر هستند، که این امر فرصت مناسبی برای تحلیل تأثیر این فناوری‌ها بر خلاقیت و نوآوری آن‌ها ایجاد می‌کند. حجم نمونۀ آماری به صورت تصادفی ساده با استفاده از فرمول کوکران 140 نفر محاسبه و انتخاب می‌شود. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه های استاندارد می باشد. برای اندازه گیری متغییر دستیار هوش مصنوعی از پرسشنامه ین و همکاران(2024)، شایستگی هوش مصنوعی از پرسشنامه میکالف و همکاران(2023)، رفتار نوآورانه کارکنان سورادی و فورنیتو(2023)، و امادگی سازمانی حسین و پاپاستوپولوس(2023) استفاده گردید. هر کدام از پرسشنامه دارای 10 سئوال طیف لیکرت 5 گزینه ایی بود که در مجموع 40 پرسش از پاسخ دهنده گان پرسید شد. اگر چه پرسشنامه ها استاندارد بوده و روایی آن در پژوهش های پیشین تائید شده است اما با توجه به ترجمه آن از انگلیسی به فارسی، روایی محتوایی آن مجدد مورد بررسی قرار گرفت. در این راستا پرسشنامه ترجمه شده در اختیار 5 تن از اساتید صاحب نظر دانشگاهی قرار گرفت و نظرات آنها اخذ و اصلاحات لازم صورت پذیرفت. ازآنجایی‌که پرسشنامه‌ی پژوهش دارای ساختار مشخص و استانداردی است، برای ارزیابی روایی آن از ضریب نسبی روایی محتوایی (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) استفاده شده است. برای سنجش پایایی نیز از آزمون ضریب آلفای کرونباخ در نرم افزار تحلیل آماری spss نسخه 2022 استفاده شد که میانگین کل آلفای کرونباخ 889. به دست آمد. با توجه به نتایج حاصل شده چون مقدار آلفای کرونباخ بالای 0.7 شده، لذا پایایی پرسشنامه تأیید می‌شود. برای تجزیه و تحلیل داده های نیز از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. برای اجرای مدل سازی معادلات ساختاری، از نرم افزار Smart PLS استفاده شده است.
یافته‌ها: تحلیل مدل ساختاری با استفاده از نرم‌افزار SmartPLS نشان داد که شاخص برازش کلی مدل در وضعیت مطلوب قرار دارد و مسیرهای پژوهش از دقت و معناداری قابل قبولی برخوردارند.
فرضیه اول – اثر مستقیم دستیارهای هوش مصنوعی بر رفتار نوآورانه کارکنان: ضریب تأثیر ۰.۴۸۹ و آماره T با سطح معنی‌داری کمتر از ۰.۰۰۵ تأییدکننده این اثر مثبت و معنادار است. این یافته بیان می‌کند که استفاده از دستیارهای هوش مصنوعی به‌طور مستقیم توانایی تولید و اجرای ایده‌های نو را افزایش می‌دهد و سرعت دسترسی به اطلاعات و راهکارهای خلاقانه را بهبود می‌بخشد.
فرضیه دوم – اثر دستیار هوش مصنوعی بر شایستگی‌های هوش مصنوعی: ضریب تأثیر ۰.۴۸۹، آماره T نشان می‌دهد که به‌کارگیری دستیارهای هوش مصنوعی به ارتقای مهارت‌ها و توانمندی‌های کارکنان در استفاده مؤثر از فناوری‌های هوشمند منجر می‌شود.
فرضیه سوم – اثر شایستگی‌های هوش مصنوعی بر رفتار نوآورانه کارکنان: با ضریب تأثیر ۰.۴۲۲ و آماره T، این مسیر نیز معنادار تأیید شد. کارکنانی که شایستگی‌های بالاتری در کار با فناوری AI دارند، قادرند این قابلیت‌ها را به خلق و پیاده‌سازی ابتکارات جدید تبدیل کنند.
فرضیه چهارم – نقش تعدیل‌گر آمادگی سازمانی در رابطه بین دستیار هوش مصنوعی و رفتار نوآورانه: ضریب تأثیر ۰.۰۷۱، آماره T و P نشان داد که اثر تعدیل‌گر آمادگی سازمانی معنی‌دار نیست. این عدم تأیید ممکن است ناشی از محدودیت‌های فرهنگی، ضعف مهارت‌های نرم یا وجود شکاف بین زیرساخت‌های موجود و نیازهای فناوری باشد.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش به‌طور قاطع نشان می‌دهند که استفاده از دستیارهای هوش مصنوعی در شرکت عامراندیش هوشمند، تأثیر مثبت و معناداری بر رفتار نوآورانه کارکنان دارد. این امر ماهیت دستیارهای هوش مصنوعی را به عنوان کاتالیزوری برای خلاقیت و حل مسئله در محیط‌های دانشی تأیید می‌کند.
علاوه بر این، شایستگی‌های هوش مصنوعی نقش حیاتی میانجی‌گری را ایفا می‌کند؛ به این معنا که تأثیر فناوری بر نوآوری، تا حد زیادی از طریق افزایش توانمندی‌های فنی کارکنان در به‌کارگیری این ابزارها میسر می‌گردد. این یافته بر لزوم سرمایه‌گذاری در آموزش‌های متمرکز بر مهارت‌های هوش مصنوعی تأکید دارد.
از سوی دیگر، آمادگی سازمانی نتوانست نقش تعدیل‌گر مورد انتظار را ایفا کند؛ این نتیجه بیانگر این است که صرف داشتن زیرساخت فنی (که میانگین بالایی نیز داشت) برای به حداکثر رساندن اثر فناوری بر رفتار نوآورانه کافی نیست و عوامل فرهنگی، ساختاری یا مدیریتی دیگری نیازمند توجه و اصلاح هستند.
در نهایت، نتایج پژوهش بر اهمیت توسعه استفاده از دستیار هوش مصنوعی و ارتقا شایستگی های هوش مصنوعی و بهبود زیرساخت‌های فناوری برای تقویت رفتار نوآورانه کارکنان به خصوص در شرکت های دانش بنیان تأکید دارد.
اصالت/ارزش: اصالت و ارزش این پژوهش در تلفیق دو حوزه نوظهور و حیاتی، یعنی فناوری پیشرفته (دستیارهای هوش مصنوعی) و رفتار نوآورانه کارکنان، در بستر شرکت‌های دانش‌بنیان متمرکز است. این مطالعه با تمرکز بر شرکت عامراندیش هوشمند، یک مدل ساختاری منسجم ارائه می‌دهد که تأثیر مستقیم AI و نقش کلیدی میانجی شایستگی‌های هوش مصنوعی را به شیوه‌ای کمی و معنادار تبیین می‌کند.
نکته متمایز دیگر، رد نقش تعدیل‌گر آمادگی سازمانی است. این یافته ارزشمند، ادبیات موجود را به چالش کشیده و نشان می‌دهد که صرف وجود زیرساخت‌های اولیه کافی نیست و عوامل دیگری (احتمالاً فرهنگی یا رهبری) باید در مدل‌های آتی برای تبدیل قابلیت‌های AI به نتایج نوآورانه پایدار، لحاظ شوند. این رویکرد ترکیبی، بینش‌های نوینی برای مدیران شرکت‌های فناور در راستای تقویت نوآوری ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها [English]
AI assistant, innovative behavior, AI competencies, organizational readiness, knowledge-based
مراجع
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1