اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 38 |
| تعداد شمارهها | 1,417 |
| تعداد مقالات | 10,200 |
| تعداد مشاهده مقاله | 12,108,983 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,078,076 |
انسانِ حیّ متألّه و فلسفه علم دینی: مبانی انسانشناختی و معرفتشناختی علوم انسانی اسلامی در اندیشه آیتالله جوادی آملی | ||
| مطالعات میان رشتهای تمدنی انقلاب اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| آسیه گنج خانی1؛ عسکر دیرباز* 2 | ||
| 1دانشجوی دکترای فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه فلسفه، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 11 بهمن 1404، تاریخ بازنگری: 04 اسفند 1404، تاریخ پذیرش: 11 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| مسئلهی بنیادین در منظومه معرفتی آیتالله جوادی آملی، تبیین نسبت انسان، علم و توحید است. او با اتکاء بر حکمت متعالیه و تفسیر وجود در پرتو قرآن، انسان را حیّ متألّه میداند؛ موجودی که در مراتب وجودی خود، مظهر اسماء و صفات الهی است و از اینرو، علم و معرفت در ذات او نحوی از وجود و شهودند. علم دینی در این دستگاه، تفسیر فعل خدا و انکشاف حقیقت در نظام تکوین است؛ زیرا جهان، فعل خدا و انسان، آینه علم اوست. ازاینرو، علم غیردینی از منظر وی امری متناقض است. هدف این پژوهش، بازخوانی فلسفی و نظاممند پیوند میان انسانشناسی متألّه و معرفتشناسی علم دینی در اندیشه علامه جوادی آملی است. پژوهش با روش تحلیل فلسفی ، تفسیری و استنتاج مفهومی انجام شده و بر پایه آثار اصلی ازایشان سامان یافته است. یافتهها نشان میدهد که عقل و وحی در این منظومه، دو منبع طولی معرفتاند و علم دینی در سه سطح محتوا، مبنا و غایت معنا مییابد. بازسازی علوم انسانی اسلامی نیز تنها با بازفهمی فلسفی از انسان ممکن است؛ زیرا انسان متألّه، هم موضوع و هم معیار علم است و در او، عقل قدسی، فطرت الهی و شهود عرفانی در وحدت توحیدی جمعاند. این پژوهش نتیجه میگیرد که بازگشت علم از طبیعتشناسی به خلقتشناسی، و از عقل ابزاری به عقل الهی، شرط امکان تحقق علوم انسانی اسلامی است. علم دینی در اندیشه آیت الله جوادی آملی نه مجموعهای از گزارههای دینی، بلکه چهره نظری انسانِ حیّ متألّه است؛ انسانی که در پرتو عقل، وحی و شهود، علم را به مقام عبادت و وجود الهی ارتقا میدهد. کلیدواژگان: آیتالله جوادی آملی، انسانِ حیّ متألّه، فلسفه علم دینی، عقل و وحی، علوم انسانی اسلامی | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیتالله جوادی آملی؛ انسانِ حیّ متألّه؛ فلسفه علم دینی؛ عقل و وحی؛ علوم انسانی اسلامی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Living Theomorphic Human and the Philosophy of Religious Science: Anthropological and Epistemological Foundations of Islamic Human Sciences in the Thought of Ayatollah Jawadi Amoli” | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Asie Ganjkhani1؛ asgar dirbaz2 | ||
| 1PhD Candidate in Islamic Philosophy and Theology, University of Qom, Qom, Iran | ||
| 2Associate Professor, Department of Philosophy, University of Qom, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The fundamental concern in the epistemological framework of Ayatollah Jawadi Amoli is the clarification of the relationship between the human being, knowledge, and divine unity (tawḥīd). Drawing upon Transcendent Philosophy (al-ḥikmah al-mutaʿāliyah) and a Qurʾanic ontology of existence, he conceives the human being as a living theomorphic being (al-insān al-ḥayy al-mutaʾallih), whose existential reality unfolds as a manifestation of the Divine Names and Attributes. Accordingly, knowledge is not merely an instrumental or methodological construct but a mode of being and an instance of ontological disclosure. Within this framework, religious science is understood as the interpretation of divine action and the unveiling of truth in the order of creation, since the world is God’s act and the human being is the mirror of divine knowledge; hence, the notion of non-religious science appears inherently incoherent. This study aims to provide a systematic philosophical analysis of the relationship between theomorphic anthropology and the epistemology of religious science in the thought of Ayatollah Jawadi Amoli. The research adopts a philosophical–exegetical and conceptual-analytic methodology, drawing primarily on his major works. The findings demonstrate that reason and revelation function as two vertically ordered sources of knowledge, and that religious science is intelligible at three interconnected levels: content, foundation, and teleology. The reconstruction of Islamic human sciences, therefore, requires a philosophical rearticulation of the human being, since the theomorphic human constitutes both the subject and the criterion of knowledge. Within this framework, sacred reason, divine nature (fiṭrah), and mystical intuition converge in a unified monotheistic horizon. The study concludes that a transition from instrumental rationality to divine reason is a necessary condition for the realization of Islamic human sciences. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Ayatollah Jawadi Amoli, Living Theomorphic Human, Philosophy of Religious Science, Reason and Revelation, Islamic Human Sciences | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5 |
||