ابعاد خردمندی از دیدگاه قرآنکریم و اصول تربیتی منتج از آن | ||
| پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی | ||
| مقاله 3، دوره 31، شماره 61، زمستان 1402، صفحه 51-82 اصل مقاله (1.84 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| خسرو باقری نوع پرست* 1؛ حمیده تجملیان2؛ سیدعلیرضا افشانی3؛ سعید وزیری4 | ||
| 1استاد، گروه مبانی فلسفی و اجتماعی آموزش و پرورش، دانشکده روانشناسی و علومتربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشجو، دکتری تخصصی مشاوره، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. | ||
| 3استاد، گروه جامعهشناسی، دانشکده علوماجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. | ||
| 4استادیار، گروه علومتربیتی و روانشناسی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش حاضر، ارائه اصول آموزش خردمندی بر مبنای ابعاد خرد در اندیشهی اسلامی است. برای رسیدن به این هدف، دو گام برداشته شده است. در گام اول دیدگاه قرآنکریم (بهعنوان منبع اصلی دین اسلام) در مورد خرد، از طریق روش تحلیلمفهومی مورد بررسی قرار گرفته است تا ابعاد خرد از دیدگاه قرآنکریم مشخص شوند. از جمله ابعاد خردمندی از دیدگاه قرآن «تفکر (در آیات تکوینی یا شگفتیهای آفرینش)»، «علمگرایی (پشتوانهی علمی) و دوری از پندارگرایی»، «ذکر (هوشیاری)»، «آزاداندیشی و پرهیز از تقلید»، «غربالگری و پیروی از بهترین»، «پندآموزی و عبرتپذیری»، «آیندهنگری و عاقبتاندیشی»، «انسجام وجودی (هماهنگی علم و گفتار با عمل و رفتار)» و «تقوا (خویشتنداری)» است. در گام دوم، با روش تحلیلاستنتاجی، از ترکیب هدف اساسی تربیت از دیدگاه قرآن، که عمل خردمندانه است (مقدمه هنجارین) با ابعاد خرد در قرآن (گزارههای واقعنگر)، اصول آموزش خردمندی (گزارههای تجویزی)، استنتاج و تدوین شدند. از جمله این اصول «آموزش تفکر هدفمند و هدایتشده (تعقل)»، «ترغیب به علم-آموزی و اقامه برهان (ذکر دلیل برای امور)»، «تذکر»، «پرورش تفکر نقاد»، «آموزش و زمینهسازی برای مقایسه و سنجش و انتخاب بهترین»، «عبرتآموزی»، « آموزش تدبیر (ژرفنگری و برنامهریزی) و احتیاط»، «التزام عملی به دانش و سخن» و «تقویت اراده» است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآنکریم؛ ابعاد خرد؛ اصول آموزش؛ عقل؛ خردمندی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 688 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 821 |
||