ثبات هژمونیک و فنّاوری: بررسی سیاست آمریکا در کنترل اشاعه فنّاوری از دانشگاه و پیامدهای بینالمللی آن | ||
| مطالعات راهبردی آمریکا | ||
| مقاله 3، دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 14، پاییز 1403، صفحه 63-89 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/asr.2024.1204 | ||
| نویسندگان | ||
| راضیه مهرابی کوشکی* 1؛ رامین نصیری2 | ||
| 1دکتری تخصصی علوم سیاسی و استادیار گروه مطالعات بین الملل علم و فناوری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران. | ||
| 2کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پس از جنگ جهانی دوم سرعت تولید علم در جهان افزایش چشمگیری داشت و به محل تنازع منافع قدرتهای بزرگ تبدیل گشت. در این دوره سازوکارهای کنترل اشاعه فناوریهای حساس و راهبردی بانام رژیمهای کنترل صادرات پدید آمدند تا صادرات هرگونه فناوری حساس و راهبردی تحت نظارت این رژیمها انجام شود. امروزه با افزایش اشاعه نامحسوس فناوری و ورود فناوریهای نوظهور به حوزه استراتژیک، کارآیی نظارت و کنترل پیشین کاهش یافته و تدابیر بیشتری برای صیانت از اشاعه دستاوردهای علمی و فنی از سوی قدرتهای پیشرو در حال تنظیم است. در این راستا نهاد دانشگاه بهعنوان محفل اصلی تولید علم، فناوری و نوآوری وارد بازی قدرت شده و همچون ابزاری راهبردی جهت افزایش و حفظ قدرت کشورها عمل میکند. پژوهش حاضر با استفاده از ادبیات نظری پیرامون رژیمهای بینالمللی و ثبات هژمونیک و نیز شواهد تجربی موجود، به دنبال پاسخ به این پرسش اساسی است که ایالاتمتحده چگونه اشاعه علم و فناوری در دانشگاهها را در جهت حفظ رهبری خود در نظام بینالملل کنترل میکند و پیامدهای چنین سیاستی چیست؟ بررسی کیفی دادههای موجود و تحلیل اسناد در دسترس در دو دهه اخیر نشان داد که هدف اصلی این رژیمها حفظ و ارتقای قدرت هژمونیکی آمریکا و جلوگیری از کاهش فاصله قدرت خود با رقبای راهبردی است چراکه فناوریهای نوظهور میتواند ضمن ایجاد موازنههای جدید قدرت، نظم مطلوب هژمون را تا مرز فروپاشی تضعیف نماید و در نهایت پیامد آن نیز محدودیت و عقبماندگی، تعمیق شکاف فناورانه، کاهش رفاه و توسعه در بین کشورهای دیگر میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رژیمهای کنترل صادرات در دانشگاه؛ ایالاتمتحده آمریکا؛ فنّاوریهای نوظهور؛ سیاست بینالملل؛ ثبات هژمونیک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 509 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 339 |
||