دلالت های امروزین دیوان سالاری در سیاست نامه خواجه نظام الملک طوسی (راهنمایی برای بایسته های نظم دیوان سالاری در ایران معاصر) | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| مقاله 5، دوره 11، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 107-128 اصل مقاله (796.14 K) | ||
| نوع مقاله: سیاست گذاری و حکمرانی سیاسی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/irsj.2025.1267 | ||
| نویسندگان | ||
| صادق پناهی نسب* 1؛ بهنام صابری زاد2؛ محسن جبارنژاد3 | ||
| 1استادیار جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران. | ||
| 2کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 3دکتری علوم سیاسی، یاسوج، یاسوج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف بررسی دلالت های امروزین دیوان سالاری در سیاست نامه خواجه نظام الملک طوسی نگاشته شد. و در پی پاسخگویی به این سوالات است که سیاست نامه خواجه نظام الملک نسبت به سیاستگذاری و حکمرانی مدرن چه رویکردی داشته است؟ ضمن مقایسه سیاست نامه خواجه نظام الملک و دیوان سالاری مدرن چگونه می توان از آن برای نظم دیوان سالاری در ایران معاصر بهره جست؟ پژوهش حاضر با روش مقایسه ای توصیفی در پی پاسخگویی به سوالات مطرح شده بود.. یافته های پژوهش نشان دهنده آن است که رویکرد حاکم بر نظام سیاستگذاری در سیاست نامه، رویکردی دیوانی و نهادمحور است، که در هشت بُعد مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. که شامل؛ سلطنت و آگاهی اجتماعی، نظارت و نظام دیوانی، نظام دیوانی و شبکه های ارتباطات سازمانی، نظام پیشگیری و تقدم اندرز بر مجازات، نظام دیوانی و اثربخشی و دفع خودکامگی و تجویز سهگانه «صبر، مشورت، ایمان». در واقع خواجه بر نظارت و کنترل قدرت تاکید دارد. با اقتباس از خرد دیوانی خواجه می توان گفت که خرد دیوانی خواجه چون با اتکای بر سنت بومی ایرانی اسلامی است توانست راهبر مدیریت دیوان سالاری باشد. اما ایران معاصر به واسطه دیوان سالاری برآمده از فرهنگ تجدد به دلیل آن که ابتنای جدی بر بنیادهای سنت و فرهنگ بومی ایرانی – اسلامی ندارد توانایی راهبری نظام دیوان سالاری را ندارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سیاست نامه؛ سیاستگذاری؛ خواجه نظام الملک؛ خرد دیوانی؛ ایران معاصر؛ دیوان سالاری مدرن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 513 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 159 |
||