بررسی ساختاری نفوذ سیاسی و امنیتی آمریکا در نظام سلطنتی پهلوی دوم | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| دوره 11، شماره 1، بهار 1404، صفحه 137-165 اصل مقاله (1.21 M) | ||
| نوع مقاله: مسائل سیاسی ایران | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/irsj.2025.1317 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی نوروزی چلیچه1؛ حسین شیخ زاده2؛ علی محمدی مصیری* 3 | ||
| 1علوم سیاسی و معارف اسلامی، عضو هیات علمی دانشگاه شهرکرد | ||
| 2عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی | ||
| 3دکتری تخصصی ـ علوم سیاسی _ جامعه شناسی سیاسی _ دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: درک پویایی قدرت در نظامهای سلطنتی، مستلزم واکاوی سازوکارهای درونی آنها و روابط بیرونیشان با قدرتهای بینالمللی است. در دوره پهلوی دوم، تمرکز بیچونوچرای قدرت در نهاد سلطنت، همزمان با نفوذ رو به گسترش ایالات متحده در سطوح مختلف سیاسی، امنیتی و نظامی، الگویی خاص از وابستگی و نفوذپذیری را در ساختار حکمرانی ایران شکل داد. مسئله پژوهش: مسئله اصلی پژوهش حاضر، تبیین چگونگی درهمتنیدگی میان فروبستگی قدرت در داخل و نفوذ چندسطحی آمریکا در ساختار تصمیمگیری حکومت پهلوی است. این مقاله میکوشد نشان دهد که چگونه این پیوند، به جای تقویت اقتدار رژیم، آن را با بحران مشروعیت و کارآمدی مواجه ساخت و به شکلگیری نوعی پارادوکس ساختاری انجامید؛ رژیمی که در ظاهر قدرتمند بود، اما در عمل از ظرفیت کنش مستقل در برابر فشارهای داخلی و خارجی تهی میشد. روش تحقیق: در این راستا، پژوهش با بهرهگیری از روش کیفی (توصیفی-تحلیلی) و رویکرد جامعهشناسی تاریخی، دادههای خود را از منابع کتابخانهای گردآوری و آنها را در چارچوب مفهومی «دولت نفوذپذیر و فروبسته» تحلیل کرده است. یاقتهها: یافتهها نشان میدهد که نفوذ آمریکا تنها در سطح سیاسی محدود نبوده، بلکه با اشکال پیچیدهتری از حضور امنیتی و نظامی تلفیق شده است. این نفوذ چندلایه، در کنار انسداد ساخت قدرت، نهتنها استقلال تصمیمگیری را تضعیف کرد، بلکه شکاف دولت–جامعه را نیز تعمیق بخشید و نقش تعیینکنندهای در شکنندگی ساختار حکمرانی ایفا کرد. از اینرو، مطالعهی ساختاری نفوذ خارجی در بستر دولتهای فروبسته، میتواند در تحلیل دلایل ناکارآمدی سیاسی و امنیتی رژیمها راهگشا باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نفوذ سیاسی ـ امنیتی؛ فروبستگی قدرت؛ نظام سلطنتی پهلوی دوم؛ دولت نفوذپذیر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 490 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 183 |
||