دیالکتیک «تَعارُف» و «اِعتصام» صورتبندی الگوی قرآنیِ همگرایی هویت ملی و امت اسلامی در اندیشۀ آیتالله خامنهای(مد ظله العالی) | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| مقاله 3، دوره 11، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 71-92 اصل مقاله (884.51 K) | ||
| نوع مقاله: اندیشه سیاسی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/irsj.2025.1355 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا ملازاده یامچی* 1؛ میثم شعیب2 | ||
| 1پژوهشگر پسا دکتری، علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| 2دکتری، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف نظریهپردازی در باب نسبت «هویت ملی» و «امت اسلامی»، به صورتبندی الگوی همگرای قرآنی بر اساس دیالکتیک دو اصل «تعارف» و «اعتصام» و تحلیل کاربست آن در اندیشه راهبردی آیتالله خامنهای میپردازد. این مهم با روش توصیفی-تحلیلی و با بهرهگیری از «تحلیل محتوای کیفی» انجام شده است. جامعه تحقیق شامل تفاسیر کلیدی قرآن کریم و مجموعه بیانات آیتالله خامنهای است که با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب گردیدند و روایی تحقیق از طریق اعتبارسنجی متقابل منابع تأمین شد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که قرآن کریم از طریق دیالکتیک دو اصل «تعارف» (تأیید کثرت هویتی ذیل آیه ۱۳ حجرات) و «اعتصام» (الزام به وحدت فراملی ذیل آیه ۱۰۳ آلعمران)، یک الگوی پویا را صورتبندی میکند. سنتز این دیالکتیک از طریق محور استعلایی «تقوا» (حجرات: ۱۳) محقق میشود که با ابطال سلسلهمراتب جاهلی، کثرتها را در ذیل یک امت واحده منسجم میسازد. این الگوی نظری در اندیشه آیتالله خامنهای به یک «راهبرد مقاومت» عملیاتی در برابر راهبرد تفرقهافکنانه نظام سلطه بدل میشود که در آن، هویتهای ملی ضمن حفظ موجودیت خود، در چارچوب امت واحده به انسجام و قدرت راهبردی دست مییابند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اِعتصام؛ اَُمت اسلامی؛ آیتالله خامنهای؛ تَعارُف؛ تَقوا؛ وحدت اسلامی؛ هویت ملی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 366 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 100 |
||