| تعداد نشریات | 37 |
| تعداد شمارهها | 1,360 |
| تعداد مقالات | 9,796 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,072,867 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,655,235 |
مطالعه تطبیقی نسبت عقلانیت و سعادت در مبانی انسانشناختی آزادی از دیدگاه مرتضی مطهری و جان استوارت میل | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 آبان 1404 | ||
| نوع مقاله: اندیشه سیاسی | ||
| نویسندگان | ||
| معصومه زائری بصیر1؛ محمدرضا حاتمی2؛ احمد بخشایشی اردستانی3؛ اکبر اشرفی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، اندیشه سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2استاد تمام گروه علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| 3استاد تمام علوم سیاسی، واحد تهران مرکز، دانشکده علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 4دانشیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 15 آبان 1404، تاریخ پذیرش: 15 آبان 1404 | ||
| چکیده | ||
| مفهوم آزادی به عنوان محوریترین مسئله در فلسفه سیاسی و اخلاقی، همواره در کانون توجه مکاتب فکری مختلف قرار داشته است. تمایز در تعاریف ارائه شده از آزادی عمدتاً ناشی از تفاوت در مبانی انسانشناختی هر مکتب است. در این میان، آرای جان استوارت میل به عنوان نماینده برجسته لیبرالیسم غربی و اندیشههای مرتضی مطهری به عنوان متفکر نامدار اسلامی، از جایگاه ویژهای برخوردار است. این پژوهش با هدف تبیین نسبت میان عقلانیت و سعادت در مبانی انسانشناختی آزادی، به مطالعه تطبیقی آرای جان استوارت میل و مرتضی مطهری میپردازد. با بهرهگیری از روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا به متون اصلی این دو اندیشمند، یافتههای تحقیق نشان میدهد که در منظومه فکری میل، عقلانیت خودبنیاد انسانی جایگاه محوری دارد و سعادت به مثابه امری زمینی و تجربی، در پرتو انتخابهای عقلانی فرد تحقق مییابد. در این چارچوب، آزادی عمدتاً به معنای «آزادی از» مداخله (آزادی منفی) فهمیده میشود که بستر لازم برای انتخابهای عقلانی فرد فراهم میسازد. در مقابل، در اندیشه مطهری، سعادت به عنوان غایتی متافیزیکی و الهی، جهتدهنده عقلانیت است و آزادی در قالب «آزادی برای» شکوفایی فطرت (آزادی مثبت) معنا مییابد. این تفاوت بنیادین در نسبت عقلانیت و سعادت، ریشه در مبانی انسانشناختی متمایز این دو اندیشمند دارد؛ درحالی که انسانشناسی میل سکولار و عقلمحور است، انسانشناسی مطهری دینی و فطرت محور میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عقلانیت؛ سعادت؛ آزادی؛ مبانی انسانشناختی؛ جان استوارت میل؛ مرتضی مطهری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Comparative Study of the Relationship between Rationality and Happiness in the Anthropological Foundations of Freedom from the Perspectives of Motahhari and Mill | ||
| نویسندگان [English] | ||
| masomeh zaeri basir1؛ mohammadreza hatami2؛ ahmad bakhshayesh ardestani3؛ akbar ashrafi4 | ||
| 1Department of Political Science, Political Thought, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran | ||
| 2Full Professor, Department of Political Science, Payam Noor University, Tehran, Iran. | ||
| 3Full Professor of Political Science, Central Tehran Branch, Faculty of Political Science, Islamic Azad University, Tehran, Iran | ||
| 4Associate Professor, Department of Political Science, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The concept of freedom as the most central issue in political and moral philosophy, it has always been the focus of attention of various schools of thought. The distinction in the definitions of freedom offered is mainly due to the differences in the anthropological foundations of each school. Meanwhile, the views of John Stuart Mill as a prominent representative of Western Liberalism and the thoughts of Morteza Motahari, as a renowned Islamic thinker, have a special place. This study aims to explain the relationship between rationality and happiness (sa'ādat) in the anthropological foundations of freedom through a comparative analysis of John Stuart Mill and Morteza Motahhari's perspectives. Using a descriptive-analytical method and relying on the original texts of these two thinkers, the research findings indicate that in Mill's philosophical framework, autonomous human rationality holds a central position, while happiness is realized as an earthly and empirical matter through individual rational choices. In this framework, freedom is primarily understood as "freedom from" interference (negative liberty), which provides the necessary ground for individual rational choices. In contrast, in Motahhari's thought, happiness as a metaphysical and divine ultimate end directs rationality, and freedom is conceptualized as "freedom for" the actualization of innate nature (positive liberty). This fundamental difference in the relationship between rationality and happiness stems from the distinct anthropological foundations of the two thinkers; while Mill's anthropology is secular and reason-centered, Motahhari's is religious and nature-centered. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Rationality, Happiness (Sa'ādat), Freedom, Anthropological Foundations, John Stuart Mill, Morteza Motahhari | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 70 |
||