دولت و شهروندی دیجیتال در جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی دولت های یازدهم و دوازدهم) | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 26 آذر 1404 | ||
| نوع مقاله: حکمرانی و فناوری های نوین | ||
| نویسندگان | ||
| جلیل دارا1؛ علی ناصری* 2 | ||
| 1علوم سیاسی، علوم انسانی، تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده علوم انسانی- گروه علوم سیاسی- گرایش مسائل ایران، تهران- ایران. | ||
| چکیده | ||
| با گسترش فناوریهای نوین ارتباطی، شهروندی دیجیتال به یکی از چالشهای اصلی دولتها در حکمرانی معاصر بدل شده است و در ایران نیز ارزیابی نقش دولتها در ایجاد زیرساختها و سیاستهای لازم برای تحقق آن اهمیت دارد. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر دادههای اسنادی و آماری دولت جمهوری اسلامی ایران انجام شده و پرسش اصلی آن است که «دولتهای یازدهم و دوازدهم چه نقشی در تحقق شهروندی دیجیتال ایفا کردهاند؟». چارچوب نظری تحقیق بر مدلهای کوران و ریبل، ماسبرگر، تولبرت و مکنیل استوار است که سه مؤلفه بنیادین شهروندی دیجیتال یعنی دسترسی، آموزش و قانونگذاری/رفتار را معرفی میکنند. فرضیه تحقیق بیان میکند که دولت در مؤلفه دسترسی عملکرد مطلوبتری داشته اما در آموزش و قانونگذاری با ضعفهای ساختاری روبهرو بوده است. هدف پژوهش تحلیل نقش دولت در تحقق شهروندی دیجیتال و آزمون فرضیه در بستر نهادی ایران است و اهمیت آن در تدوین سیاستهای مؤثر حوزه دیجیتال نهفته است. نوآوری تحقیق در تلفیق دادههای داخلی با چارچوبهای نظری بینالمللی است که تصویری جامع از وضعیت شهروندی دیجیتال در ایران ارائه میدهد. یافتهها نشان میدهد دولتهای یازدهم و دوازدهم در توسعه زیرساختهای ارتباطی و گسترش اینترنت سیار موفق بودهاند، اما در آموزش به دلیل فقدان برنامهریزی و در قانونگذاری به دلیل نبود قوانین جامع با چالشهای جدی مواجه شدهاند. نتیجهگیری تأکید میکند که تحقق شهروندی دیجیتال در ایران نیازمند اصلاح نهادی، آموزش فراگیر و قانونگذاری شفاف است و پیشنهاد میشود پژوهشهای آینده سیاستهای تربیت شهروندی دیجیتال در کشورهای اسلامی و سبکهای رفتاری نسل دیجیتال بررسی گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دولت؛ جمهوری اسلامی ایران؛ شهروندی دیجیتال؛ شهروندی سنتی؛ فضای مجازی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 209 |
||