ارزیابی آسیب پذیری های کالبدی و محیطی بیمارستان‌ها در برابر حمله هوایی و ارائه راهکارها (مطالعه موردی: بیمارستان حضرت ولیعصر(عج) شهر بیرجند) | ||
| پدافند غیرعامل | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 29 آذر 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| علی نخعی زینلی* 1؛ سید جواد هاشمی فشارکی2؛ محمد حسین میرزا کوچک خوشنویس2 | ||
| 1ندارم | ||
| 2پدافند غیرعامل گرایش طراحی معماری، پدافند غیرعامل، جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و ارزیابی آسیب‌پذیری‌های کالبدی و محیطی (معماری ساختمان، محوطه و محیط پیرامون) بیمارستان حضرت ولیعصر (عج) بیرجند در برابر تهدید حمله هوایی متعارف و ارائه راهکارهای معمارانه مبتنی بر اصول پدافند غیرعامل برای کاهش این آسیب‌پذیری‌ها و ارتقاء تاب‌آوری این مرکز درمانی است. این پژوهش کاربردی با رویکرد توصیفی-تحلیلی و راهبرد ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شد. ابتدا معیارهای ارزیابی آسیب‌پذیری از ادبیات موضوع استخراج گردید؛ سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و نظرات ۱۴ نفر از خبرگان، وزن نسبی معیارها در سه حوزه محیط پیرامون، محوطه و ساختمان تعیین شد. در مرحله بعد، وضعیت موجود بیمارستان از طریق مشاهدات میدانی بررسی و میزان آسیب‌پذیری هر زیرمعیار با مقیاس لیکرت پنج‌سطحی امتیازدهی گردید. در نهایت، با تلفیق وزن‌های AHP و امتیازات میدانی، میزان آسیب‌پذیری‌های نسبی و کلی محاسبه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که آسیب‌پذیری کلی بیمارستان حضرت ولیعصر (عج) در برابر حمله هوایی در سطح «متوسط» (با امتیاز 190/4) قرار دارد. بیشترین آسیب‌پذیری مربوط به «ساختمان اصلی» (امتیاز 124/5 - سطح متوسط) است که عمدتاً ناشی از مصالح نامقاوم نما، فرم غیرآیرودینامیک، پنجره‌های آسیب‌پذیر و جانمایی نامناسب بخش‌های حیاتی می‌باشد. «محوطه بیمارستان» (امتیاز 211/4 - سطح متوسط) نیز به دلیل تمرکز فعالیت‌ها در یک ساختمان، کمبود فضای باز چندمنظوره و پارکینگ‌ها و همچنین مشکلات ورودی‌های محوطه، آسیب‌پذیر ارزیابی شد. «محیط پیرامونی» (امتیاز 233/3 - سطح کم) بهترین وضعیت را در مقایسه با دو موقعیت قبلی داشت و شرایط آن بر اساس پدافند غیرعامل مناسب بود؛ هرچند چالش‌هایی مانند فاصله پرترافیک از نزدیکترین ایستگاه آتش‌نشانی و ترافیک در مجاورت شریان‌های اصلی از نقاط ضعف آن بود. لذا می‌توان نتیجه گرفت ساختمان اصلی بیمارستان نیازمند اقدامات فوری‌تری است. راهکارهای معمارانه پیشنهادی شامل مقاوم‌سازی نما و پنجره‌ها، بهسازی فرم ساختمان، جابجایی بخش‌های حیاتی به مناطق امن‌تر، ایمن‌سازی ورودی‌ها و راهروهای طولانی، افزایش فضای سبز دومنظوره، افزایش فضای پارکینگ‌ها، افزایش مسیرهای دسترسی و تقویت حصار پیرامونی در محوطه است. اجرای این راهکارها می‌تواند تاب‌آوری بیمارستان را در برابر تهدیدات هوایی به‌طور قابل‌توجهی افزایش داده و به تداوم ارائه خدمات حیاتی در شرایط بحرانی کمک کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ارزیابی آسیب‌پذیری؛ بیمارستان؛ حمله هوایی؛ پدافند غیرعامل؛ بیرجند | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 303 |
||