طراحی مدل سامانۀ دانشیِ همزیست مبتنی بر هوش مصنوعی مولد: از مدیریت منابع انسانی مثبت‌گرا تا خلق هوش جمعی راهبردی | ||
| مدیریت راهبردی دانش سازمانی | ||
| مقاله 6، دوره 9، شماره 3 - شماره پیاپی 34، پاییز 1405، صفحه 158-199 اصل مقاله (1.4 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی با اصالت | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/SMOK.2026.2029 | ||
| نویسندگان | ||
| تیمور مرجانی* 1؛ علی داوری2؛ علی سعداله3 | ||
| 1استادیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران، tmarjani@usc.ac.ir | ||
| 2دانشیار، گروه کسب و کار جدید، دانشکده کارآفرینی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران، ali_davari@ut.ac.ir | ||
| 3استادیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران، sadollah@usc.ac.ir | ||
| چکیده | ||
| هدف: هوش مصنوعی مولد فرصت‌هایی برای مدیریت دانش و منابع انسانی ایجاد کرده، اما مدلی که هم‌افزا شکوفایی کارکنان و خلق دانش راهبردی را تلفیق کند، نادر است. این پژوهش با هدف طراحی مدل سامانۀ دانشی همزیست مبتنی بر هوش مصنوعی مولد و تبیین روابط علّی مؤلفه‌های آن انجام شد. روش پژوهش: پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی در دو مرحله انجام شد. در مرحلۀ کیفی، دلفی فازی با ۱۵ خبره مؤلفه‌های اولیه را استخراج کرد. در مرحلۀ کمی، دیمتل فازی روابط علّی را تحلیل و نگاشت شناختی فازی و شبیه‌سازی عامل ـ محور در افق پنج‌ساله پویایی‌های سامانه را مدل‌سازی کرد. اعتبار محتوا با نسبت روایی محتوایی و پایایی با ضریب کندال (۷۳/۰) تأیید شد. یافته‌ها: پنج مؤلفه شناسایی شد؛ شفافیت الگوریتمی، حفظ تنوع شناختی، بازخورد تعامل انسان‑ماشین، یادگیری شخصی‌سازی‌شده مولد و حکمرانی اخلاقی هوش مصنوعی. «حفظ تنوع شناختی» با بیشترین علیت (۷۸/۳+) قوی‌ترین متغیر علّی بود. شبیه‌سازی نشان داد سامانۀ کامل خلق دانش راهبردی را ۸۷ درصد افزایش، فرسودگی شغلی را از ۳۴ به ۱۲ درصد کاهش و دقت تصمیم‌گیری را ۴۸ درصد بهبود می‌بخشد. بحث: برخلاف رویکردهای سنتی، حفظ تنوع شناختی موتور هم‌افزایی دانش و به‌زیستی است. شفافیت الگوریتمی اعتماد و بازخورد را ممکن ساخته و یادگیری شخصی‌شده را تحت حکمرانی اخلاقی هدایت می‌کند. نتیجه‌گیری: این پژوهش چارچوبی یکپارچه برای پیوند مدیریت منابع انسانی مثبت‑گرا، هوش مصنوعی مولد و هوش جمعی راهبردی ارائه می‌دهد. سازمان‌ها باید حفظ تنوع شناختی و شفافیت الگوریتمی را در پیاده‌سازی اولویت دهند. تعمیم‌پذیری به صنایع دانش‌بنیان ایران محدود است. | ||
تازه های تحقیق | ||
| ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سامانۀ دانشی همزیست؛ شبیه‌سازی عامل محور؛ مدیریت منابع انسانی مثبت‌گرا؛ هوش جمعی راهبردی؛ هوش مصنوعی مولد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 211 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 182 |
||