تحول جایگاه اقتصادی ایالات متحده آمریکا در معماری نوین اقتصاد جهانی: نقش‌آفرینی بریکس و اقتصادهای برتر شمال آفریقا | ||
| مطالعات راهبردی آمریکا | ||
| مقاله 4، دوره 6، شماره 1، تابستان 1405، صفحه 101-131 اصل مقاله (975.64 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/asr.2026.1353 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیه اژدری* 1؛ مجید رسولی2 | ||
| 1استادیار، گروه مطالعات اقتصادی، مرکز مطالعات آفریقا، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه ژئوپولیتیک، مرکز مطالعات آفریقا، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| با وجود گسترش مطالعات درباره کاهش نسبی قدرت اقتصادی ایالات متحده و ظهور قدرت‌های نوظهور، تاکنون ارزیابی جامعی از نقش هم‌زمان ائتلاف بریکس و اقتصادهای برتر شمال آفریقا در تغییر موازنه قدرت اقتصادی بین‌المللی ارائه نشده‌است. این مقاله به بررسی نقش فعال کشورهای عضو بریکس و اقتصادهای کلیدی شمال آفریقا (الجزایر، مصر و مراکش) در جهت‌دهی به ایجاد یک نظم نوین اقتصاد جهانی می‌پردازد. لذا پرسش اصلی این است که آیا این ائتلاف ظرفیت لازم برای بازآرایی مؤثر موازنه قدرت جهانی و کاهش وابستگی مالی نظام بین‌الملل به کشور آمریکا را داراست؟ مقاله حاضر با اتکا بر چارچوب نظری قدرت ساختاری و رویکرد گذار هژمونیک و با تحلیل داده‌های آماری نهادهایی چون بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول و سازمان تجارت جهانی، وقوع یک تغییر عظیم در موازنه قدرت را ترسیم می‌کند. بر اساس این پژوهش که با روش مطالعه اسنادی و مبتنی بر رویکرد توصیفی- تحلیلی انجام شده است، سهم ایالات متحده از تولید جهانی طی شش دهه از حدود 40 درصد به 27 درصد کاهش یافته‌است، در حالی که سهم ترکیبی بریکس و شمال آفریقا از 17 درصد به بیش از 31 درصد افزایش یافته‌است. نمونه‌هایی چون مصر، الجزایر و مراکش با اتکا بر منابع انرژی، موقعیت ژئوپلیتیکی و روابط استراتژیک خود با چین، هند و روسیه، در حال تبدیل شدن به قطب‌های قدرت اقتصادی منطقه‌ای هستند. در نتیجه، اقتصاد جهانی آینده نه بر هژمونی تک‌کشورها، بلکه بر هم‌افزایی جمعی بازارهای نوظهور بنا خواهد شد، جایی که محور بریکس و شمال آفریقا نقشی تسهیل‌کننده و کلیدی ایفا خواهد کرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| هژمونی اقتصادی آمریکا؛ بریکس؛ شمال آفریقا؛ معماری نوین اقتصاد جهانی؛ گذار از نظم اقتصادی آمریکایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 278 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 141 |
||