بازشناسی مفهوم هواپیمای بدون سرنشین و راهکارهای مقابله با تهدیدات آنها در عرصه شهری (نمونه مورد مطالعه: شهرک شهید محلاتی، شهرک شهید چمران و مجتمع سرو دانشگاه شهید بهشتی) | ||
| پدافند غیرعامل | ||
| دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 66، تابستان 1405، صفحه 145-166 اصل مقاله (2.81 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/pd.2026.1616 | ||
| نویسندگان | ||
| ابوالفضل قربانی* 1؛ مصطفی بهزادفر2 | ||
| 1استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| 2استاد گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| افزایش تهدیدات هوایی با ماهیت نظامی، بهویژه پرندههای هدایتپذیر از دور (پهپادها) علیه زیرساختهای شهری، به یکی از چالشهای اساسی دولتها تبدیل شده است. مقابله ساختاریافته با این تهدیدات نوپدید، مستلزم شناخت دقیق ماهیت و راهبردهای عملیاتی آنها در میدان نبرد چندبُعدی شهری است. پژوهش کاربردی حاضر با هدف بازشناسی ویژگیهای تهدیدات مبتنی بر پهپادها و تدوین راهکارهای پدافندی چندلایه جهت ارتقا تابآوری کالبدی سکونتگاههای شهری انجام شده است. این مطالعه با رویکردی ترکیبی (کمی-کیفی) و بهرهگیری از روش «پسکاوی» برای تحلیل آسیبپذیریها پیش رفته و دادههای آن از طریق مطالعات اسنادی و مشاهدات میدانی در سه مجموعه مسکونی (شهرکهای شهید محلاتی، شهید چمران و مجتمع سرو) گردآوری و تحلیل شدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که دفاع مؤثر شهری نیازمند تلفیق تدابیر «فوری» و «بلندمدت» است. تدابیر فوری شامل بهکارگیری سامانههای سدکننده فیزیکی (نظیر تورهای منعطف و شبکههای صلب) برای خنثیسازی انرژی جنبشی پرتابهها پیش از اصابت است. در مقابل، تدابیر بلندمدت بر نهادینهسازی پدافند کالبدی در دو بُعد تمرکز دارند: در بُعد «فضای سطحی»، ایجاد دالانهای هوایی مجزا برای عبور و مرور مجاز و مکانیابی ابنیه حساس به دور از معابر اصلی بهمنظور دشوار ساختن ناوبری بصری هواگرد مهاجم بههنگام بروز اختلال در سامانههای ناوبری ماهوارهای پیشنهاد میشود. در بُعد «فضای روسطحی» نیز راهکارها در سه مقیاس ارائه شدهاند: در مقیاس مجموعه قطعه[بلوک]، استفاده از کدهای ارتفاعی ناهمگون جهت محدودسازی مانور هواگردها و جلوگیری از قفل لیزری تسلیحات هدایت شونده؛ در مقیاس ساختمان، طراحی فرمهای نامتقارن و نماهای پیچیده برای ایجاد ابهام بصری؛ و در مقیاس اجزا ساختمان، اجرای جدارههای فداشونده (برای اخلال در فیوز مهمات تأخیری)، کاربرد بتن مسلح درجا (جهت دفع موج انفجار) و استفاده از مصالح بازتابنده یا ناهموار بهمنظور انحراف و تفرق سیگنال موشکهای هدایتشونده مورد تأکید قرار گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| وسایل نقلیه بدون سرنشین؛ مدیریت حریم هوایی؛ میدان نبرد شهری؛ فضای سطحی؛ فضای رو سطحی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 128 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 147 |
||