نقش راهبردی تنگه هرمز در هندسه تمدنی مقاومت | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| دوره 12، شماره 02، تابستان 1405 | ||
| نوع مقاله: سیاست خارجی ایران | ||
| نویسندگان | ||
| محمد فریادرس* 1؛ روح الله آدینه2 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه علوم انسانی شهید محلاتی ،قم،ایران | ||
| 2دانشیار فلسفه و حکمت اسلامی دانشکده علوم و تحقیقات اسلامی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران | ||
| چکیده | ||
| تنگه هرمز به‌عنوان حیاتی‌ترین شاهراه انرژی جهان، نقشی محوری در هندسه قدرت و معادلات امنیتی خاورمیانه ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف تبیین جایگاه راهبردی این تنگه در «هندسه تمدنی مقاومت» و با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوای کیفی از نوع جهت‌دار و استراتژی مطالعه موردی راهبردی به انجام رسیده است. داده‌های پژوهش به‌صورت کتابخانه‌ای-اسنادی از منابع معتبر بین‌المللی، آرشیو بیانات مقام معظم رهبری و گزارش‌های مراکز پژوهشی راهبردی گردآوری و با استفاده از راهبرد مثلث‌سازی منابع اعتباریابی شده‌اند. یافته‌های پژوهش در سه محور اصلی سازماندهی شده‌اند: نخست، ابعاد حقوقی، تاریخی و هویتی تنگه هرمز که سنگ بنای حاکمیت تمدنی ایران را تشکیل می‌دهد؛ دوم، نقش این آبراه در امنیت انرژی و اقتصاد مقاومتی که به اهرم بازدارندگی ژئواکونومیک تبدیل شده است؛ و سوم، راهبردهای نظامی نامتقارن ایران در تنگه هرمز و پیوند آن با شبکه محور مقاومت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که معماری قدرت ایران در تنگه هرمز الگویی از «بازدارندگی تمدنی» را خلق کرده که در آن اهرم‌های ژئواکونومیک، توان نظامی نامتقارن، ظرفیت‌های دیپلماتیک و پیوندهای هویتی به‌طور هم‌زمان برای مهار تهدیدات و تأمین منافع ملی به کار گرفته می‌شوند. نوآوری این پژوهش در تلفیق چارچوب‌های ژئوپلیتیک کلاسیک با گفتمان تمدنی مقاومت و معرفی مفهوم «بازدارندگی چوک‌پوینتی» به‌عنوان دکترینی جدید در ادبیات راهبردی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تنگه هرمز؛ هندسه تمدنی مقاومت؛ بازدارندگی نامتقارن؛ ژئواکونومیک؛ امنیت انرژی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 138 |
||