نسبت احزاب سیاسی فعال در استان آذربایجان شرقی با دولت جمهوری اسلامی ایران؛ از پیروزی انقلاب اسلامی تا ۱۳۶۸ | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| مقاله 3، دوره 12، شماره 2، تابستان 1405 | ||
| نوع مقاله: تاریخ معاصر ایران | ||
| نویسندگان | ||
| مجید نجات پور1؛ مهدی امیدی2؛ افشین فیضی چنذاب* 3 | ||
| 1دانش‌آموخته دکتری علوم سیاسی، مدرس و پژوهشگر دانشگاه | ||
| 2دانش‌آموخته دکتری علوم سیاسی، مدرس و پژوهشگر دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران. | ||
| 3دانش‌آموخته کارشناسی ارشد تاریخ انقلاب اسلامی، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| احزاب سیاسی از مهم‌ترین سازوکارهای پیوند جامعه و دولت‌اند؛ بااین‌حال، تحزب در ایران، به‌ویژه در دهه نخست پس از انقلاب اسلامی، با چالش‌های ساختاری، سیاسی و امنیتی روبه‌رو بود. پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطه احزاب و گروه‌های سیاسی فعال در استان آذربایجان شرقی با دولت جمهوری اسلامی ایران در سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۸ انجام شده است. پژوهش کیفی و مبتنی بر روش تحلیل تاریخی است و داده‌های آن از منابع کتابخانه‌ای، اسناد آرشیوی، مطبوعات و مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد احزاب فعال استان در سه جریان اسلام‌گرا، چپ‌گرا و ملی‌گرا قابل دسته‌بندی‌اند. حزب جمهوری اسلامی بیشترین همسویی را با دولت مرکزی داشت؛ در مقابل، بخشی از جریان‌های چپ به تقابل رادیکال و مسلحانه روی آوردند و احزاب ملی‌گرا نیز به‌دلیل تمرکز بر اولویت‌های غیرمحلی و رویکردهای سکولار، از حمایت گسترده اجتماعی برخوردار نشدند. پس از تعطیلی حزب جمهوری اسلامی و تضعیف چهره‌های اثرگذار، حزب فراگیر و مؤثری در سطح ملی یا منطقه‌ای شکل نگرفت. در نتیجه، مشارکت حزبی کاهش یافت، اما مشارکت سیاسی مردم عمدتاً از طریق انتخابات، بسیج اجتماعی و حمایت از نظام تداوم یافت. بر این اساس، تقویت سازوکارهای نهادمند حزبی و غیرحزبی برای ارتقای مشارکت مؤثر آذربایجان در سیاست ملی ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلیدواژهها: احزاب سیاسی؛ آذربایجان؛ حزب توده ایران؛ سازمان مجاهدین خلق؛ حزب خلق مسلمان؛ حزب جمهوری اسلامی؛ جبهه ملی ایران؛ نهضت آزادی ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 145 |
||