بازآرایی ژئوپلیتیکی مرزهای ایران در نظم جدید قفقاز جنوبی | ||
| فصلنامه آفاق امنیت | ||
| دوره 19، شماره 71 - شماره پیاپی 2، تابستان 1405، صفحه 61-95 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| ساجد بهرامی جاف* 1؛ محسن جانپرور2 | ||
| 1پژوهشگر پسا دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس تهران | ||
| 2فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| تحولات ژئوپلیتیکی اخیر در منطقه قفقاز جنوبی، به‌ویژه پس از جنگ‌های دوم و سوم قره‌باغ، پیامدهای گسترده‌ای بر توازن قدرت، اتحادهای منطقه‌ای و مناسبات ژئوپلیتیکی میان بازیگران اصلی این منطقه به همراه داشته است. در این میان، جمهوری اسلامی ایران به دلیل مجاورت جغرافیایی و اشتراک منافع راهبردی با بازیگران اصلی منطقه، از این تحولات به‌طور مستقیم متأثر شده است. افزایش نفوذ آذربایجان، ترکیه و رژیم صهیونیستی در معادلات قدرت منطقه‌ای، همراه با تلاش‌های فزاینده برای اجرایی شدن کریدور زنگزور، موجب تغییر در نظم ژئوپلیتیکی منطقه شده و جایگاه ایران را با چالش‌هایی نوظهور مواجه ساخته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ژئوپلیتیکی پیامدهای ناشی از تحولات قره‌باغ بر موقعیت راهبردی ایران در قفقاز جنوبی و تبیین ابعاد اثرگذار آن بر مرزهای ایران و جمهوری آذربایجان انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر پارادایم تفسیری است که از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای منابع تخصصی، داده‌ها گردآوری و تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تحولات قره‌باغ به بازتعریف منابع جغرافیایی قدرت، به‌ویژه در حوزه‌های امنیتی، ترانزیتی، انرژی و قومی منجر شده است. آذربایجان با اتکا به حمایت ترکیه و رژیم صهیونیستی، توانسته است جایگاه خود را در معادلات ژئوپلیتیکی ارتقاء دهد و موقعیت ایران را در پروژه‌های منطقه‌ای به حاشیه براند. همچنین، نفوذ فزاینده بازیگران فرامنطقه‌ای نظیر آمریکا، اتحادیه اروپا و روسیه، موازنه قدرت را به زیان ایران تغییر داده است. در نتیجه، ایران برای حفظ موقعیت ژئوپلیتیکی خود در منطقه، نیازمند بازنگری اساسی در راهبردهای امنیتی، اقتصادی و دیپلماتیک خود است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ژئوپلیتیک مرز؛ تحولات قره باغ؛ ایران؛ آذربایجان؛ قفقاز جنوبی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 241 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 101 |
||