تبیین جامعه‌شناختی تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر شکل‌گیری جنبش‌های اعتراضی شهری با نقش میانجی سرمایه اجتماعی آنلاین | ||
| فصلنامه آفاق امنیت | ||
| دوره 19، شماره 71 - شماره پیاپی 2، تابستان 1405، صفحه 207-235 اصل مقاله (927.79 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسنده | ||
| محمد رضا حشمتی* | ||
| دکترای جامعه شناسی از دانشگاه کاشان | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف تبیین جامعه‌شناختی تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر شکل‌گیری جنبش‌های اعتراضی شهری با تأکید بر نقش میانجی سرمایه اجتماعی آنلاین انجام شده است. این مطالعه با اتکا بر نظریه بسیج منابع و نظریه سرمایه اجتماعی طراحی شد تا روشن سازد چگونه تعاملات دیجیتال در بستر شبکه‌های اجتماعی می‌تواند ظرفیت‌های بسیج سیاسی و اجتماعی را ارتقا دهد. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر رویکرد پیمایشی بود. جامعه آماری شامل کاربران فعال شبکه‌های اجتماعی (اینستاگرام، تلگرام و توییتر) ساکن کلان‌شهر تهران بود که از میان آنان ۳۵۰ نفر به روش غیراحتمالی هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری و با نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی تأثیر مثبت و معناداری بر تمایل به مشارکت در جنبش‌های اعتراضی شهری دارد (β=0.302, p<0.001). همچنین سرمایه اجتماعی آنلاین نقش میانجی معناداری در این رابطه ایفا می‌کند (β=0.512, p<0.001) و استفاده گسترده از این رسانه‌ها به‌طور قابل توجهی سطح اعتماد، انسجام و هنجارهای تعاملی را در میان کاربران افزایش می‌دهد (β=0.573, p<0.001). این نتایج بیانگر آن است که فراتر از کارکردهای اطلاع‌رسانی، سرمایه اجتماعی آنلاین نقشی کلیدی در سازماندهی و تقویت همبستگی میان کنشگران اعتراضی دارد. پژوهش حاضر ضمن تأکید بر اهمیت تحلیل چندلایه تعاملات دیجیتال، پیشنهاد می‌کند سیاست‌گذاران با توسعه برنامه‌های ارتقای سواد رسانه‌ای و ایجاد بسترهای گفت‌وگوی مدنی، آثار ناخواسته ظرفیت‌های بسیج شبکه‌ای را مدیریت کنند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| شبکه‌های اجتماعی مجازی؛ سرمایه اجتماعی آنلاین؛ جنبش‌های اعتراضی شهری؛ بسیج منابع؛ مشارکت سیاسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 237 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 87 |
||