سنجش کنش‌گری نهادی دولت ایران در مواجهه با تهدیدات ترکیبی؛ مطالعه موردی جنگ رمضان (۱۴۰۴-۱۴۰۵) | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| دوره 12، شماره 02، تابستان 1405 | ||
| نوع مقاله: سیاست گذاری و حکمرانی سیاسی | ||
| نویسندگان | ||
| افشین کرمی* 1؛ مجید نجاتپور2 | ||
| 1گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز | ||
| 2مدرس و پژوهشگر دانشگاه، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| جنگ رمضان (۱۴۰۴-۱۴۰۵) نخستین مواجهه مستقیم ایران با تهدیدات نظامی-اقتصادی هم‌زمان بود. این پژوهش با هدف ارزیابی کنش نهادی دولت ایران در سه حوزه خودکفایی دفاعی، نظام مالی جایگزین و دیپلماسی اقتصادی منطقه‌ای در طول جنگ رمضان انجام شده است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش مطالعه موردی انجام شد. داده‌ها از اسناد رسمی، گزارش‌های خبری معتبر بین‌المللی و تحلیل‌های مراکز پژوهشی گردآوری و با تحلیل محتوای جهت‌دار بررسی گردیدند. یافته-ها نشان می‌دهد در طول جنگ رمضان در حوزه دفاعی، توانمندی موشکی و پهپادی عملکرد نهادی مؤثر بوده، اما آسیب‌پذیری سایبری و ناکارآمدی پدافند غیرعامل آشکار است. نظام مالی جایگزین با کاهش سهم دلار به ۴۵ درصد موفقیت نسبی داشت، اما وابستگی به زیرساخت‌های دیجیتال در حملات سایبری کارایی آن را مختل ساخت. محاصره دریایی دوگانه، وابستگی به بنادر جنوبی را به عنوان نقطه‌ضعف راهبردی آشکار و درآمد نفتی را ۸۴ درصد کاهش داد. در حوزه دیپلماسی، عضویت در شانگهای و بریکس از انزوای کامل جلوگیری کرد. جنگ رمضان، مفهوم تاب‌آوری را از الگوی «تحریم‌محور» به «جنگ‌محور» متحول ساخت و مؤلفه‌های جدیدی شامل مدیریت دیجیتال بحران، انسجام اجتماعی و تنوع‌بخشی به مسیرهای ترانزیت را مطرح کرد. مهم‌ترین درس راهبردی این جنگ، ضرورت بازنگری در جغرافیای تجارت خارجی و کاهش وابستگی به تنگه هرمز و بنادر جنوبی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| جنگ رمضان؛ تهدیدات ترکیبی؛ ایران؛ دولت؛ اقتصاد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 202 |
||