مدل چندهدفه استوار مکانیابی–تخصیص مراکز درمانی موقت تحت عدمقطعیت تقاضا و محدودیت تأمین تجهیزات | ||
| مدیریت زنجیره تأمین | ||
| دوره 28، شماره 91، تابستان 1405، صفحه 119-142 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/scmj.2026.1721 | ||
| نویسنده | ||
| فاطمه مجیبیان* | ||
| استادیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و علوم مالی، دانشگاه خاتم، تهران | ||
| چکیده | ||
| افزایش بحرانهای سلامت، همهگیریها و محدودیتهای تأمین تجهیزات پزشکی، ضرورت طراحی شبکههای درمانی تابآور و استوار را بیش از پیش آشکار کرده است. در چنین شرایطی، تصمیمگیری درباره مکانیابی مراکز درمانی، تخصیص بیماران، ظرفیتگذاری و تأمین تجهیزات پزشکی تحت عدمقطعیت، به یکی از چالشهای اصلی نظام سلامت تبدیل شده است. پژوهش حاضر یک مدل برنامهریزی خطی مختلط عدد صحیح چندهدفه برای مکانیابی استوار مراکز درمانی با ملاحظات تابآوری خدمتمحور ارائه میدهد که تصمیمات مکانیابی، تخصیص خدمات، ظرفیتگذاری و تأمین تجهیزات پزشکی را بهصورت یکپارچه و تحت عدمقطعیت تقاضا و محدودیت تأمین تجهیزات در نظر میگیرد. برای مدلسازی عدمقطعیت، از رویکرد بهینهسازی استوار مبتنی بر چارچوب Mulvey استفاده شده است که علاوه بر حداقلسازی هزینه مورد انتظار، پایداری عملکرد سیستم در سناریوهای مختلف را نیز لحاظ میکند. همچنین، بهمنظور تقویت تابآوری خدمتمحور شبکه، محدودیت کنترل کمبود خدمات و جریمه کمبود در مدل اعمال شده است. مدل پیشنهادی دارای دو تابع هدف شامل حداقلسازی هزینه کل استوار و حداقلسازی شاخص دسترسی بیماران به خدمات درمانی است. مدل با استفاده از روش ε-constraint در محیط GAMS و حلکننده HiGHS حل شد. برای ارزیابی محاسباتی، علاوه بر مثال تشریحی، 15 مسئله در سه اندازه کوچک، متوسط و بزرگ بررسی شد و مدل پیشنهادی با مدل قطعی ارزش مورد انتظار و مدل سناریومحور بدون جمله استواری مقایسه گردید. تصمیمات حاصل از سه مدل نیز در مجموع در 750 ارزیابی خارج از نمونه آزمون شدند. نتایج جبهه پارتو نشان داد که در راهحل میانی جبهه پارتو، افزایش 44/7 درصدی هزینه استوار، شاخص دسترسی را 80/18 درصد بهبود میدهد. همچنین، در ارزیابی خارج از نمونه، مدل پیشنهادی در مقایسه با مدل قطعی، متوسط هزینه و بیشترین هزینه مشاهدهشده را بهترتیب 12/56 و 90/83 درصد کاهش داد و پوشش کامل تقاضا را در برابر پوشش 93/96 درصدی مدل قطعی حفظ کرد. یافتهها بیانگر آن است که برنامهریزی سناریومحور و کنترل استواری تصمیمات میتواند با کاهش کمبود خدمات و حفظ پوشش تقاضا، تابآوری خدمتمحور شبکه سلامت را تقویت کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مکانیابی مراکز درمانی؛ زنجیره تأمین تجهیزات پزشکی؛ بهینهسازی استوار؛ تابآوری سیستم سلامت؛ عدم قطعیت تقاضا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 30 |
||