مسئلهاندیشی در آیندهپژوهی کشور: رویکردی مفهومی، تطبیقی و راهبردی | ||
| آینده پژوهی انقلاب اسلامی | ||
| مقاله 1، دوره 7، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 11-32 اصل مقاله (692.88 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/fsir.2026.1326 | ||
| نویسنده | ||
| عبدالرحیم پدرام* | ||
| دانشیار دانشگاه عالی دفاع ملی،تهران .ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: بازاندیشی در جایگاه مفهوم «مسئله» در آیندهپژوهی کشور و نقد رویکردهای رایج در تعریف، فهم و صورتبندی مسئله است. مقاله تلاش میکند نشان دهد که مسئله نهفقط نقطه آغاز تحلیل آینده، بلکه رکن بنیادین در تخیل، کنشمندی و گشودگی نسبت به آینده است. روش: پژوهش حاضر از نوع نظری ـ تحلیلی است و با استفاده از روش مطالعه اسنادی و تحلیل مفهومی، ابتدا گونهشناسی چهارگانهای از رویکردها به مسئله (ابزاری، فناورانه، نهادی، گفتمانی) ارائه کرده، سپس با رویکرد تطبیقی این تلقیها را بررسی و نقد میکند. یافتهها: رویکردهای ابزاری و نهادی، مسئله را به دادهای بیرونی و از پیشتعریفشده تقلیل میدهند و در نتیجه، آیندهپژوهی را به ابزاری در خدمت تثبیت وضع موجود فرو میکاهند. در مقابل، رویکرد گفتمانی و تفسیری به مسئله، آیندهپژوهی را به میدانی برای بازسازی افقها، تخیل اجتماعی و تحول معنا بدل میکند. نتیجهگیری: بازتعریف مسئله، شرط ضروری برای ارتقای کیفیت آیندهپژوهی در ایران است. تنها از مسیر مسئلهاندیشی است که میتوان آیندهپژوهی را به دانشی خلاق، چندلایه، فرهنگی و مشارکتی تبدیل کرد و آن را از مرزهای تحلیلهای تکنیکی و تصمیمسازی رسمی فراتر برد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تعریف مسئله؛ گونهشناسی رویکردها؛ تحلیل گفتمانی؛ سیاستگذاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 140 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 45 |
||