حکمرانی معنوی هوشمند در میدان تقابل تمدنی: بازطراحی هویت هوش فرهنگی در گفتمان رهبر معظم انقلاب بر اساس نظریه داده‌بنیاد | ||
| مطالعات میان رشته‌ای تمدنی انقلاب اسلامی | ||
| مقاله 7، دوره 5، شماره 19، پاییز 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسنده | ||
| زهرا آبیار* | ||
| استادیار، گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| (مسئله و خلأ پژوهشی) در عصر حاضر که تقابل تمدنی و جنگ روایت‌ها جایگزین منازعات سخت‌افزاری شده است، هوش فرهنگی (CQ) به ضرورتی راهبردی برای حکمرانی بدل گردیده است. مطالعات موجود هوش فرهنگی را عمدتاً در سطح خرد و سازمانی بررسی کرده‌اند و کاربرد آن در سطح حکمرانی و تقابل تمدنی کمتر موردتوجه قرارگرفته است. (روش) این پژوهش با روش کیفی گراندد تئوری، بیانات رهبر معظم انقلاب را در حوزه تمدن‌سازی و مقاومت فرهنگی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار داده است. یافته‌ها نشان داد که در این بافت، هوش فرهنگی از صلاحیتی فردی برای انطباق با محیط‌های چند فرهنگی، به قابلیتی کلان ارتقا یافته که امکان بازتعریف مفاهیم بنیادین، مقاومت گفتمانی و مهندسی کنشگری اجتماعی را فراهم می‌آورد. بر این اساس مدل چهاربعدی حکمرانی معنوی هوشمند، استخراج شد که شامل: الف) بُعد راهبردی-معنایی (مهندسی گفتمان و بازتعریف آرمان‌ها)، ب) بُعد رفتاری-انگیزشی (طراحی الگوهای کنشگری مانند «بسیجی»)، ج) بُعد شناختی-تحلیلی (هوشمندی از میدان نبرد فرهنگی و تحلیل دشمن) و د) بُعد فراشناختی-روانی (مدیریت ذهنیت و هیجانات جمعی) است که در تعامل دیالکتیکی با سرمایه‌های نمادین و موانع داخلی و خارجی، فرآیند حکمرانی را به‌عنوان سلوکی جمعی و تکلیف‌محور پیش می‌برند. نتیجه‌گیری: این الگو نه‌تنها مرزهای مفهومی هوش فرهنگی را از سطح فردی به سطح حکمرانی گسترش می‌دهد بلکه چارچوبی تحلیلی برای درک سازوکارهای نبرد نرم و تولید معنا در تقابل‌های تمدنی ارائه می‌کند و می‌تواند در خدمت پروژه تمدن نوین اسلامی قرار گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| هوش فرهنگی؛ رهبر معظم انقلاب؛ گفتمان فرهنگی؛ مقاومت فرهنگی؛ حکمرانی معنوی و معنوی؛ تمدن نوین اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 44 |
||