بازتعریف فقهی غنا و موسیقی، در افق حکمرانی اجتماعی | ||
| مطالعات میان رشته‌ای تمدنی انقلاب اسلامی | ||
| مقاله 5، دوره 5، شماره 19، پاییز 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| ناصر قیلاوی زاده1؛ علی فرحانی* 2؛ محمد مهدی مقدسی3 | ||
| 1پژوهشگر، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران | ||
| 2استادیار، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران | ||
| 3طلبه، حوزه علمیه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| در عصر حاضر، نظام اسلامی در موضوعات متعددی با چالش حکمرانی مواجه است. برخی از این موضوعات مانند حجاب، تنها از جهت الگوی حکمرانی دچار خلأ هستند، اما صورت‌بندی فقهی آنها روشن است؛ در مقابل، مسئلۀ موسیقی افزون بر خلأ حکمرانی، از ابهام در صورت‌بندی فقهی نیز رنج می‌برد. دلیل این ابهام آن است که در سنت فقهی شیعه، موسیقی به‌عنوان موضوعی فرعی لحاظ شده و با وجود انبوه روایات، حتی در قالب فصلی مستقل بررسی نشده است. این مقاله با رویکردی اجتماعی و با روش تحلیلی-اجتهادی، موسیقی را به‌عنوان پدیداری چندبُعدی در بستر اجتماعی بازتعریف می‌کند. یافتۀ محوری آن است که موضوع حرمت در روایات، صرفاً یک صوت با ویژگی‌های خاص (مانند ترجیع و طرب) نیست، بلکه «صوت در بستر اجتماعی» است که ابعاد فرهنگی، اقتصادی و اخلاقی را نیز در بر می‌گیرد. بر این اساس، اگرچه «صوت» همچنان در موضوعیت حکم دخیل است، اما بستر اجتماعی آن نیز جزئی از موضوع به شمار می‌رود؛ در نتیجه، یک صوت یکسان می‌تواند در بسترهای گوناگون، احکام متفاوت -از حرمت تا وجوب- بیابد. این صورت‌بندی فقهی، ظرفیت لازم برای امتداد اجتماعی و طراحی الگوی حکمرانی موسیقی اسلامی را فراهم می‌سازد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| فقه غنا و موسیقی؛ حکمرانی موسیقی؛ موضوع شناسی؛ روایات غنا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 44 |
||