سرمایه اجتماعی نظام اسلامی؛ مؤلفه‌ای از امنیت ملی در برابر جنگ شناختی | ||
| سیاست دفاعی | ||
| دوره 35، شماره 135 - شماره پیاپی 2، تابستان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/dpj.2026.1905 | ||
| نویسنده | ||
| ایوب پورقیومی* | ||
| استادیار علوم سیاسی، گروه معارف اسلامی، دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در تحولات امنیتی دهه‌های اخیر، مفهوم امنیت ملی بیش از پیش از قلمروهای صرفاً نظامی فراتر رفته و به عرصه‌های اجتماعی، ادراکی و هویتی گسترش یافته است. در این میان، سرمایه اجتماعی به‌عنوان یکی از منابع بنیادین امنیت ملی، نقشی تعیین‌کننده در پایداری، مشروعیت و تاب آوری نظام‌های سیاسی ایفا میکند. نظام اسلامی نیز به واسطه اتکای ساختاری بر اعتماد عمومی، همبستگی اجتماعی و مشارکت مردمی، از این قاعده مستثنی نیست. همزمان، ظهور و گسترش تهدیدات شناختی به‌عنوان شکل نوینی از تقابل نرم، این سرمایه را بطور مستقیم در معرض آسیب قرار داده است. پژوهش حاضر که از نوع کیفی-تحلیلی است، سرمایه اجتماعی نظام اسلامی را در چارچوب امنیت ملی تحلیل کرده و سازوکارهای تأثیرگذاری جنگ شناختی بر مؤلفه‌های آن را تبیین میکند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که جنگ شناختی، از طریق دستکاری ادراک جمعی، تضعیف مرجعیت‌های اعتمادساز و فعال‌سازی شکاف‌های هویتی، زمینه فرسایش تدریجی سرمایه اجتماعی را فراهم میکند. کاهش اعتماد اجتماعی، تضعیف همبستگی و کاهش مشارکت عمومی، از مهم‌ترین پیامدهای این فرآیند به شمار می‌روند که در نهایت می‌توانند به کاهش سطح امنیت اجتماعی و ملی منجر شوند. بر این اساس، میتوان نتیجه گرفت که تقویت آگاهانه و هدفمند سرمایه اجتماعی، نه‌تنها یک ضرورت اجتماعی، بلکه یک الزام راهبردی در سیاست دفاعی و امنیت ملی نظام اسلامی در برابر جنگ شناختی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سرمایه اجتماعی؛ امنیت ملی؛ جنگ شناختی؛ نظام اسلامی؛ اعتماد اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 71 |
||