تحلیل روابط ترکیه و جمهوری آذربایجان و پیامدهای آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران | ||
| سیاست دفاعی | ||
| دوره 35، شماره 135 - شماره پیاپی 2، تابستان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/dpj.2026.1917 | ||
| نویسندگان | ||
| امیرحسین مهدی پور1؛ رضا سیمبر* 2؛ سید بهمن رحمانی1 | ||
| 1دانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان، رشت، ایران. | ||
| 2استاد، گروه علوم سیاسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تحلیل روابط ترکیه و جمهوری آذربایجان و پیامدهای آن بر امنیت ملی ایران ایران انجام شده است. پرسش اصلی مقاله آن است که تعمیق روابط ترکیه و جمهوری آذربایجان چه تأثیری بر ابعاد مختلف امنیت ملی ایران دارد؟ فرضیه پژوهش بر این است که گسترش همگرایی راهبردی آنکارا–باکو در بستر تحولات ژئوپلیتیکی قفقاز جنوبی، به تقویت روندهای رقابتی و افزایش فشارهای چندبعدی بر امنیت ملی ایران منجر شده است. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با بهره‌گیری از چارچوب نظری مکتب‌کپنهاگ، امنیت را در پنج بعد نظامی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، و زیست‌محیطی بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد تعمیق همکاری‌های نظامی ترکیه و جمهوری‌آذربایجان و تحولات پساقره‌باغ به تغییر نسبی موازنه قدرت در پیرامون مرزهای شمالی ایران انجامیده است. در بعد نظامی، تعمیق همکاری‌های دفاعی و انتقال تجربیات عملیاتی ترکیه به جمهوری آذربایجان، به‌ویژه پس از تحولات قره‌باغ، به تغییر نسبی موازنه قدرت در پیرامون مرزهای شمالی ایران انجامیده است. در بعد سیاسی و اجتماعی، برجسته‌سازی گفتمان‌های هویتی مشترک و طرح ابتکارهایی مانند راه‌گذر سیونیک حساسیت‌های ژئوپلیتیکی و هویتی ایران را افزایش داده است. در حوزه اقتصادی نیز توسعه کریدورهای انرژی و مسیرهای ترانزیتی با محوریت آنکارا–باکو می‌تواند به بازآرایی شبکه‌های منطقه‌ای حمل‌ونقل و انرژی و کاهش نسبی جایگاه ژئواکونومیک ایران بینجامد. در بعد زیست‌محیطی نیز تحولات زیرساختی منطقه پیامدهایی برای مدیریت منابع طبیعی مشترک و اکوسیستم‌های مرزی به همراه دارد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ترکیه؛ جمهوری آذربایجان؛ امنیت ملی؛ جمهوری اسلامی ایران؛ مکتب کپنهاگ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 266 |
||