نقش محتوای عاطفی-تبیینی مداحی در تقویت سرمایه اجتماعی دفاعی در مواجهه با جنگ ترکیبی (مطالعه موردی جنگ رمضان) | ||
| مدیریت و پژوهش‌های دفاعی | ||
| دوره 25، شماره 112، تابستان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسنده | ||
| مرتضی نثاری* | ||
| دانش آموخته دکترای مدیریت راهبردی فرهنگی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی،تهران. ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف بررسی نقش محتوای عاطفی-تبیینی مداحی در تقویت سرمایه اجتماعی دفاعی در مواجهه با جنگ ترکیبی، مطالعه موردی جنگ رمضان (اسفند ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵) را بررسی کرد. جنگ رمضان به‌عنوان نمونه‌ای از جنگ ترکیبی، با فشارهای نظامی، اقتصادی، رسانه‌ای و شناختی، انسجام اجتماعی و تاب‌آوری جامعه را هدف قرار داد. پژوهش با روش داده‌بنیاد (روش نظام‌مند اشتراوس و کوربین)، داده‌ها را از طریق مصاحبه عمیق با مداحان، کارشناسان نظامی-امنیتی، اساتید علوم دینی، روحانیون و مخاطبان جوان جمع‌آوری و با کدگذاری سه مرحله‌ای (باز، محوری و انتخابی) تحلیل نمود. یافته‌ها نشان داد که فشارهای علّی (اقتصادی-جنگی، رسانه‌ای و نسلی) مشارکت آیینی را تحت تأثیر قرار می‌دهند، اما محتوای عاطفی-تبیینی مداحی با فرایندهای بازتفسیر سختی‌ها در روایت رمضانی-عاشورایی، تقویت همبستگی دفاع‌محور در تجمعات شبانه‌روزی و تلفیق نمادهای ملی-مذهبی، واکنشی معنادار ایجاد می‌کند. این فرایندها با تکیه بر سرمایه اجتماعی شبکه‌های آیینی، گردش دیجیتال محتوا و موقعیت مخاطبان، به راهبردهایی مانند بازتاب واقعیت‌های جنگ، سازمان‌دهی پشتیبانی مردمی و گسترش گفتمان مقاومت منجر می‌شوند. پیامدهای کوتاه‌مدت شناسایی‌شده شامل کاهش آسیب روانی و تقویت شبکه‌های حمایتی محلی است و زمینه‌های تقویت هویت ملی-مذهبی و بازدارندگی فرهنگی به‌عنوان ظرفیت‌های بالقوه، نیازمند پژوهش‌های طولی معرفی‌شده‌اند. درنهایت، مدل پارادایمی «چرخه‌ی همبستگی دفاعی» استخراج شد که سازوکارهای عملی مداحی را برای تقویت سرمایه اجتماعی دفاعی در شرایط جنگ ترکیبی تبیین می‌کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| مداحی؛ محتوای عاطفی-تبیینی؛ سرمایه اجتماعی دفاعی؛ جنگ رمضان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6,071 |
||