نقش کارکردهای تعلیمی در ساخت یابی حکایات مولانا(مطالعة موردی: حکایت درویش صاحبکرامات) | ||
| پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی | ||
| مقاله 4، دوره 27، شماره 44، پاییز 1398، صفحه 87-110 اصل مقاله (741.02 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| مهرداد اکبری گندمانی* 1؛ مهدی رضا کمالی بانیانی2 | ||
| 1استادیار و عضو هیئتعلمی، رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک | ||
| 2پژوهشگر دوره پستدکتری، رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک | ||
| چکیده | ||
| بسیاری از حکایتهای مثنوی، هم در سطح روایت و هم در سطح عناصر، وابسته به حکایتهای دیگری هستند که پیش از مولانا آفریده یا ترکیب شدهاند. یکی از عوامل مهم این وابستگی، پیوندهایی است که هر متن، بر پایۀ روابط بینامتنی، با دیگر متون برقرار میسازد. برایناساس، نقش مؤلف در جایگاه معرّف و معلّم نیز، میتواند باعث وابستگی به زمینههای فرهنگی و متنی دیگر شود. بدینسان مؤلف از اضطراب تأثیر دیگران میکاهد و با اتّکا به تعلیم جنبههایی خاص از روایتهای پیشین، دست به بدخوانی خلاق میزند. این پژوهش بر آن است که با شیوة توصیفی ـ تحلیلی دریابد که چگونه کارکرهای تعلیمی، منجر به ساختیابی حکایت تازة مثنوی نسبت به حکایات متون مبدأ شدهاند؟ و دراینراستا، چه شگردهایی توسط مولانا بهکار گرفته شدهاند؟ نتایج بهدستآمده از این پژوهش نشان میدهد که مولانا درجهت اثبات مطالب تعلیمی خود، با دخالتهایی همچون ترکیب و تلفیق پیرنگهای پیشین، درجهت خودیسازی آنچه از دیگران اخذ کرده است، میکوشد. همچنینن شگردهایی چون افزودن درونمایههای تعلیمی فرعی در کنار درونمایههای اصلی دو حکایت منبع، قرارگرفتن شاعر (در نقش معلم) در نقاب شخصیتها، بهعنوان معرّف نگرشی خاص، تغییر زاویۀ دید، اطناب در گفتگوها و بیان مطالب تعلیمی به شیوة تکگوییها و... از دیگر دخل و تصرفهایی است که مولانا درجهت دگرگونساختن ساختارهای پیشین و ساختیابی حکایتهای خود بهکار گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| درویش صاحب کرامات؛ کارکردهای تعلیمی؛ نقش معرف؛ ساخت یابی حکایت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 721 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 449 |
||