مفهوم شناسی محیط در قرآن کریم و نقش تربیتی آن | ||
| پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی | ||
| مقاله 2، دوره 28، شماره 47، تابستان 1399، صفحه 33-62 اصل مقاله (734.46 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا عسکرپور1؛ محمد نجفی* 2؛ رضا علی نوروزی3 | ||
| 1کارشناس ارشد فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 2نویسنده مسئول: استادیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 3دانشیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| هر فرد در محیطهای گوناگونی قرار میگیرد و تربیت و شخصیت او از این محیطها اثر میپذیرد. ازاینرو، این پژوهش، به تبیین نقش محیط در تربیت انسان پرداخته است. برای بیان نقش محیط در قرآن، از روش تحلیل محتوای کیفی متن استفاده شده است؛ بهایننحو که پساز مشخصکردن واحدهای تحلیل، انواع محیط تقسیمبندی شدند و مورد تحلیل و تفسیر قرار گرفتند. طبق آیات بهدستآمده، انواع مختلف محیط در دو مقوله اصلی دنیوی و غیردنیوی تقسیمبندی شدند. محیط دنیوی شامل دو مقوله فرعی با عناوین محیط انسانی و محیط غیرانسانی است. محیط فردی و محیط جمعی شامل خانواده و جامعه، ذیل محیط انسانی و محیط مشهود شامل طبیعت و جغرافیا و محیط نامشهود شامل ملائکه و شیطان، ذیل محیط غیرانسانی ارائه شدند. در این پژوهش، محیط غیردنیوی نیز در دو حیطه محیط برزخی و محیط اخروی تبیین شد. محیط فردی، خانواده، جامعه، مشهود و نامشهود میتوانند زمینهساز و آسیبزا باشند؛ اما محیط برزخی و اخروی در این پژوهش، تنها در حیطه محیطهای زمینهساز تربیت معرفی شدند. محیط فردی، محیطی است که فرد هر عملی را نسبت به خود، دیگران و خدا انجام دهد، اثر آن عمل در خودِ او مشخص خواهد شد. در محیط خانواده، پاکی و صالحبودن والدین و بهخصوص مادر و سنخیت میان آن دو، از عوامل اثرگذار بر تربیت، در محیط جامعه نیز، قلمروهای مختلف اعم از اجتماعی، مذهبی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و روابط انسانی و اثر آنها بر تربیت، تبیین شد. محیط مشهود بیان کرد که هر حیطه از زمین، اثر متفاوتی بر انسان دارد. همچنین ملائکه با یاریرساندن به انسانها و دفع ضرر و بلاها از آنها و شیطان با وسوسهکردن انسان و دعوت او بهسوی بدی و زشتی در تربیت انسان نقش دارند. در نتیجه نهایی این بحث، هر محیطی که فرد را به خدا نزدیکتر کند، برای تربیت، مناسبتر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| محیط؛ تربیت؛ قرآن؛ آموزه های قرآنی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,654 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 936 |
||