واکاوی مؤلفههای هویتیابی در نظریه انسان بهمنزله عامل | ||
| پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی | ||
| مقاله 7، دوره 29، شماره 52، پاییز 1400، صفحه 185-214 اصل مقاله (847.56 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه رهبری1؛ حکیمه السادات شریف زاده* 2؛ میمنت عابدینی بلترک3 | ||
| 1دانشجوی تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| 2نویسنده مسئول: دانشیار، گروه علوم تربیتی، دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| 3استادیار، گروه علوم تربیتی، دکتری مطالعات برنامه درسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف از پژوهش حاضر، واکاوی مؤلفههای هویتیابی در نظریه «انسان بهمنزله عامل» است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیلی ـ استنتاجی انجام شد. این نظریه در انسانشناسی، تصویر انسان در قرآن را بهعنوان سخت هسته توصیف نموده است. طبق این نظریه، اعمال فرد هویت او را میسازد. هر فرد به تناسب عمل خویش و تعامل با محیط پیرامونش، هویت معینی را در وجود خویش میآفریند. با توجه به کوشش فلسفی نظریه انسان بهمنزله عامل، در جهت تبیین ماهیت آدمی و استنتاج مبادی عمل از آیات قرآن، در این نظریه به واکاوی مؤلفههای هویتیابی پرداخته شد. طی این واکاوی، از مبادی شناخت، میل و اراده، عمل و آثار عمل، چهار مؤلفه خودآگاهی، ارزشمندی، وحدت و اقتدار استخراج گردید. از مؤلفه خودآگاهی، دو شاخص «معرفی خود و توصیف احساسات، هیجانات، نیازها، علاقهمندیها، توانمندیها» و «خودارزیابی» استنتاج شد. مؤلفه ارزشمندی نیز، از طریق «دیگر ارزیابی» و پی بردن فرد به «شباهت و تفاوت با دیگران» ارزش هویتی را محقق میسازد. با توجه بهمواجهه فرد با تکثر و تنوع موقعیتهای زندگی، «اولویتبندی امور» موجب وحدت و انسجام درونی میشود. از طرفی هویت فردی ـ اجتماعی در جریان «مشارکت در فعالیت جمعی» بهعنوان یکی از شاخصهای مؤلفه وحدت، شکل میگیرد. علاوه براین سه مؤلفه، اقتدار هویتی با «انتخاب و تصمیمگیری» و درنظرگرفتن «اثر و نتیجه عمل» ظهور پیدا میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هویت؛ هویتیابی؛ نظریه انسان بهمنزله عامل؛ شناخت؛ میل؛ اراده | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 599 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 545 |
||